Artykuł
„Jeżeli Wigilię pierwszy przyjdzie lub zatelefonuje mężczyzna to szczęście dla tego domu, a jeśli kobieta – to choroba lub inne niepomyślne zdarzenie” – między innymi takie przesądy związane są z Wigilią Bożego Narodzenia. O tym szczególnym dniu pisze Jagoda Brzóskiewicz.
24 grudnia, Wigilia, jest silnie związanym z wieloma przesądami oraz tradycjami dniem. Jednym z takich zabobonów – zapewne dziś już zapomnianych – był zakaz szycia, tkania oraz przędzenia. Czynności te uważane były za szczególnie lubiane przez demony wody, które mogły zjawić się w każdej chwili, jeśli tylko zakaz został złamany. Zdecydowanie bardziej powszechnym i przestrzeganym do dziś jest zwyczaj mówiący, iż w dzień Wigilii należy zakończyć wszelkie waśnie, spory i kłótnie oraz obdarzać się wzajemnie życzliwością. Przetrwała również przesąd głoszący, iż pierwszym gościem w wigilijny poranek powinien być mały chłopiec, gdyż zapewnia to szczęśliwy rok.
Do najbardziej powszechnych przesądów możemy zaliczyć poniższe:
· W tym dniu nie należy się sprzeczać, kłócić ani płakać, bo niezgoda i smutek będą częste w domu aż do następnej Wigilii
· Zachorowanie lub zranienie się, zapowiada słabe zdrowie przez cały rok
· Jeżeli Wigilię pierwszy przyjdzie lub zatelefonuje mężczyzna to szczęście dla tego domu, a jeśli kobieta - to choroba lub inne niepomyślne zdarzenie
· Podczas wieczerzy wigilijnej nie należy zbyt dużo mówić czy przerywać innym, aby w przyszłym roku nie kłócić się i nie wyjawiać powierzonych sekretów
Oprócz przesądów z dniem Wigilii związane są również obyczaje. Najbardziej znane z nich to:
· Dzielenie się opłatkiem zapewnia dostatek chleba w przyszłym roku oraz symbolizuje zgodę, wybaczenie i puszczenie niepamięć wszystkich urazów.
· Nie należy wstawać zza stołu w trakcie posiłku. Zakaz ten nie dotyczy gospodyni lub innej osoby podającej do stołu.
· Do stołu należy siadać według starszeństwa, aby i schodzić z tego świata w takiej kolejności.
· Liczba potraw powinna być nieparzysta.
· Każdą potrawę należy chociażby spróbować, aby jej nie zabrakło na stole w przyszłym roku.
· W tym dniu obowiązuje zasada: "Jak w Wigilię, tak i przez cały rok"
Dzielenie się opłatkiem jest niewątpliwie najbardziej wzruszającym momentem. Opłatek to nic innego jak cienki kawałek ciasta wypieczonego z mąki pszennej i wody. Dzielenie się chlebem ma swoje korzenie w pogańskich tradycjach, z czasem jednak zostało włączone na stałe do zwyczajów chrześcijańskich. Dziś zapewne nikt nie wyobraża sobie wieczerzy Wigilijnej bez łamania się opłatkiem i składania życzeń.
Nierozerwalnie związanym z tym szczególnym dniem jest również obdarowywanie się prezentami. W polskiej tradycji podarunki te pod choinkę przynosi w zależności od regionu: Mikołaj, Aniołek lub Gwiazdor. Do tradycji należy również wspólne, rodzinne śpiewanie kolęd oraz pasterka, czyli uroczysta msza odbywająca się o północy.
Dzień wigilijny sprzyja wszelkiego nie tylko wszelkiego rodzaju rytuałom czy obyczajom, ale również wróżbom. Polski folklor pod tym względem był szczególnie bogaty i zróżnicowany ze względu na region. Niektóre wróżby zachowały się do dziś, będą to między innymi:
· Jeżeli chcesz się przekonać, czy w nowym roku zakochasz się, zjedz jabłko i policz pestki. Jeśli liczba pestek jest parzysta, to odpowiedź jest pozytywna, a jeśli pestek będzie więcej niż sześć, to twoje szczęście będzie podwójne.
· Przywłaszczenie sobie jakiegoś drobiazgu przynosi szczęście przez cały rok. Oczywiście rzecz trzeba właścicielowi w jakiś sposób niepostrzeżenie podrzucić. Nie należy natomiast niczego swojego pożyczać, bo wróży to straty.
· Wszelkie długi, w miarę możliwości, wskazane jest do Wigilii zwrócić.
· Dobrze jest mieć podczas wieczerzy nawet drobną sumę pieniędzy, aby nie cierpieć na ich brak przez cały rok.
· Łuski z karpia spożytego podczas wieczerzy wigilijnej noszone w portmonetce przez cały rok, przyciągną pieniądze.
Nie da się ukryć, iż Wigilia w Polsce jest świętem niezwykle rodzinnym, często uważanym za najważniejszy dzień w roku. Warto wspomnieć, iż w wielu krajach nie ma ona aż takiego znaczenia. Podobnie jak u nas Wigilię obchodzi się na Litwie, w Czechach oraz na Słowacji. Nieznanym poza Polską i Litwą jest zwyczaj łamania się opłatkiem. W wielu krajach nie obowiązuje w tym dniu post, ani nie ma niezwykle u nas popularnej Pasterki (np. w USA). Ciekawostką może być fakt, iż w Wielkiej Brytanii, Holandii oraz coraz częściej Belgii praktycznie nie obchodzi się Wigilii. We Francji natomiast w wigilijny dzień nie obowiązuje post - powszechnie podczas wieczerzy wigilijnej jada się mięso, głównie indyka. W Dani jest to pieczona kaczka, podobnie jest w Austrii, chociaż tam kaczka bywa również zastępowana karpiem. U naszych zachodnich sąsiadów natomiast na wigilijnym stole znajdziemy kiełbaski i sałatkę kartoflaną.
Jak wyraźnie widać - co kraj to obyczaj.
24 grudnia, Wigilia, jest silnie związanym z wieloma przesądami oraz tradycjami dniem. Jednym z takich zabobonów – zapewne dziś już zapomnianych – był zakaz szycia, tkania oraz przędzenia. Czynności te uważane były za szczególnie lubiane przez demony wody, które mogły zjawić się w każdej chwili, jeśli tylko zakaz został złamany. Zdecydowanie bardziej powszechnym i przestrzeganym do dziś jest zwyczaj mówiący, iż w dzień Wigilii należy zakończyć wszelkie waśnie, spory i kłótnie oraz obdarzać się wzajemnie życzliwością. Przetrwała również przesąd głoszący, iż pierwszym gościem w wigilijny poranek powinien być mały chłopiec, gdyż zapewnia to szczęśliwy rok.
Do najbardziej powszechnych przesądów możemy zaliczyć poniższe:
· W tym dniu nie należy się sprzeczać, kłócić ani płakać, bo niezgoda i smutek będą częste w domu aż do następnej Wigilii
· Zachorowanie lub zranienie się, zapowiada słabe zdrowie przez cały rok
· Jeżeli Wigilię pierwszy przyjdzie lub zatelefonuje mężczyzna to szczęście dla tego domu, a jeśli kobieta - to choroba lub inne niepomyślne zdarzenie
· Podczas wieczerzy wigilijnej nie należy zbyt dużo mówić czy przerywać innym, aby w przyszłym roku nie kłócić się i nie wyjawiać powierzonych sekretów
Oprócz przesądów z dniem Wigilii związane są również obyczaje. Najbardziej znane z nich to:
· Dzielenie się opłatkiem zapewnia dostatek chleba w przyszłym roku oraz symbolizuje zgodę, wybaczenie i puszczenie niepamięć wszystkich urazów.
· Nie należy wstawać zza stołu w trakcie posiłku. Zakaz ten nie dotyczy gospodyni lub innej osoby podającej do stołu.
· Do stołu należy siadać według starszeństwa, aby i schodzić z tego świata w takiej kolejności.
· Liczba potraw powinna być nieparzysta.
· Każdą potrawę należy chociażby spróbować, aby jej nie zabrakło na stole w przyszłym roku.
· W tym dniu obowiązuje zasada: "Jak w Wigilię, tak i przez cały rok"
Dzielenie się opłatkiem jest niewątpliwie najbardziej wzruszającym momentem. Opłatek to nic innego jak cienki kawałek ciasta wypieczonego z mąki pszennej i wody. Dzielenie się chlebem ma swoje korzenie w pogańskich tradycjach, z czasem jednak zostało włączone na stałe do zwyczajów chrześcijańskich. Dziś zapewne nikt nie wyobraża sobie wieczerzy Wigilijnej bez łamania się opłatkiem i składania życzeń.
Nierozerwalnie związanym z tym szczególnym dniem jest również obdarowywanie się prezentami. W polskiej tradycji podarunki te pod choinkę przynosi w zależności od regionu: Mikołaj, Aniołek lub Gwiazdor. Do tradycji należy również wspólne, rodzinne śpiewanie kolęd oraz pasterka, czyli uroczysta msza odbywająca się o północy.
Dzień wigilijny sprzyja wszelkiego nie tylko wszelkiego rodzaju rytuałom czy obyczajom, ale również wróżbom. Polski folklor pod tym względem był szczególnie bogaty i zróżnicowany ze względu na region. Niektóre wróżby zachowały się do dziś, będą to między innymi:
· Jeżeli chcesz się przekonać, czy w nowym roku zakochasz się, zjedz jabłko i policz pestki. Jeśli liczba pestek jest parzysta, to odpowiedź jest pozytywna, a jeśli pestek będzie więcej niż sześć, to twoje szczęście będzie podwójne.
· Przywłaszczenie sobie jakiegoś drobiazgu przynosi szczęście przez cały rok. Oczywiście rzecz trzeba właścicielowi w jakiś sposób niepostrzeżenie podrzucić. Nie należy natomiast niczego swojego pożyczać, bo wróży to straty.
· Wszelkie długi, w miarę możliwości, wskazane jest do Wigilii zwrócić.
· Dobrze jest mieć podczas wieczerzy nawet drobną sumę pieniędzy, aby nie cierpieć na ich brak przez cały rok.
· Łuski z karpia spożytego podczas wieczerzy wigilijnej noszone w portmonetce przez cały rok, przyciągną pieniądze.
Nie da się ukryć, iż Wigilia w Polsce jest świętem niezwykle rodzinnym, często uważanym za najważniejszy dzień w roku. Warto wspomnieć, iż w wielu krajach nie ma ona aż takiego znaczenia. Podobnie jak u nas Wigilię obchodzi się na Litwie, w Czechach oraz na Słowacji. Nieznanym poza Polską i Litwą jest zwyczaj łamania się opłatkiem. W wielu krajach nie obowiązuje w tym dniu post, ani nie ma niezwykle u nas popularnej Pasterki (np. w USA). Ciekawostką może być fakt, iż w Wielkiej Brytanii, Holandii oraz coraz częściej Belgii praktycznie nie obchodzi się Wigilii. We Francji natomiast w wigilijny dzień nie obowiązuje post - powszechnie podczas wieczerzy wigilijnej jada się mięso, głównie indyka. W Dani jest to pieczona kaczka, podobnie jest w Austrii, chociaż tam kaczka bywa również zastępowana karpiem. U naszych zachodnich sąsiadów natomiast na wigilijnym stole znajdziemy kiełbaski i sałatkę kartoflaną.
Jak wyraźnie widać - co kraj to obyczaj.
Na podstawie: wigilia.bawi.pl
Fot. infolinia.org
Komentarze |
