Od września zmiany w szkolnych stołówkach. Mniej mięsa na talerzu
Mięso maksymalnie dwa razy w tygodniu
Od 1 września 2026 roku zacznie obowiązywać znowelizowane rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące żywności sprzedawanej dzieciom i młodzieży oraz żywienia zbiorowego w placówkach oświatowych. Nowe przepisy mocniej akcentują zasady tzw. diety planetarnej, czyli modelu łączącego troskę o zdrowie i środowisko.
W praktyce oznacza to większy udział warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych i pełnoziarnistych produktów zbożowych. W jadłospisach mogą pojawić się także roślinne zamienniki produktów mlecznych, ale muszą być wzbogacone co najmniej w wapń i witaminę B12 oraz spełniać określone wymagania dotyczące zawartości cukru, tłuszczu i soli.
Zmieni się także częstotliwość podawania mięsa. W ramach obiadu potrawy mięsne będą mogły pojawiać się maksymalnie dwa razy w tygodniu. Co najmniej raz w tygodniu dzieci powinny natomiast otrzymać potrawę na bazie nasion roślin strączkowych, bez dodatku produktów odzwierzęcych.
Woda preferowanym napojem
Nowe przepisy przewidują również ograniczenie ilości dodawanego cukru do napojów przygotowywanych na miejscu. Jednocześnie jednoznacznie wskazują, że preferowanym napojem dla dzieci i młodzieży jest woda.
Warzywa i owoce powinny być składnikiem każdego posiłku, przy czym w nowym rozporządzeniu doprecyzowano, że udział warzyw powinien być większy. W przepisach znalazły się również wymagania dotyczące produktów zbożowych, mlecznych, napojów roślinnych czy pieczywa cukierniczego i półcukierniczego. Część z nich będzie mogła być stosowana pod warunkiem spełnienia określonych limitów zawartości cukrów, tłuszczu i soli.
Przykładowo produkty zbożowe, w tym śniadaniowe, będą mogły zawierać maksymalnie 10 g cukrów, 10 g tłuszczu i 1 g soli w 100 g produktu. W przypadku produktów mlecznych limit cukrów wynosi 10 g w 100 g lub ml. Przepisy wykluczają przy tym stosowanie wymienionych w rozporządzeniu substancji słodzących.
Obowiązkowa alternatywa
Nowością jest również uwzględnienie potrzeb osób, które nie spożywają produktów odzwierzęcych. W dniach, w których obiad będzie zawierał mięso, rybę lub inne produkty odzwierzęce, dla takich dzieci powinna być dostępna alternatywna potrawa roślinna, w szczególności na bazie nasion roślin strączkowych.
Zmiany dotyczą także dań mięsnych. W przypadku obiadu mięsnego przepisy wskazują na konieczność wykorzystania świeżego mięsa. W praktyce oznacza to brak możliwości stosowania jako głównego składnika białkowego m.in. mięsa garmażeryjnego oraz wysoko przetworzonych produktów, takich jak kiełbasa czy kotlet z mortadeli.
Jadłospis a zapotrzebowanie
Nowe przepisy dokładniej określają również sposób planowania żywienia pod kątem zapotrzebowania energetycznego dzieci. Jadłospisy mają być przygotowywane zgodnie z aktualnymi normami żywienia dla populacji polskiej, z uwzględnieniem wieku i potrzeb żywionej grupy.
W przedszkolach posiłki powinny pokrywać 70–75 proc. dziennego zapotrzebowania energetycznego, liczonego jako średnia z 10 dni. W szkołach, gdzie zazwyczaj podawany jest obiad, danie jednodaniowe powinno pokrywać 20 proc. całodziennego zapotrzebowania energetycznego, a obiad dwudaniowy – 30 proc.
