Twierdza Rynek Główny. Wysuwane słupki, ograniczenie wjazdu i wnioski służb po zamachu

Jak uchronić Rynek Główny od podobnych zdarzeń jak listopadowy zamach? Rozmawiają o tym nie tylko zwykli mieszkańcy, ale też specjaliści i samorządowcy.

Radni miejscy tworzący specjalną komisję dotyczącą bezpieczeństwa w mieście od dawna nie mieli poważniejszych tematów do omówienia. Kryzys związany z wojnami pseudokibiców w zasadzie zakończył się wraz z zatrzymaniem szefów trzech głównych grup przestępczych identyfikujących się z klubami piłkarskimi.

Zamach z 7 listopada przestawił postrzeganie bezpieczeństwa, ale również pokazał sprawność służb ratunkowych i porządkowych. Samorządowcy z komisji praworządności wysłuchali przedstawicieli tych służb oraz zastanawiali się, w jaki sposób miasto może pomóc w poprawie bezpieczeństwa publicznego.

– Trzeba powiedzieć szczerze, że straż pożarna, straż miejska i policja zapracowały na słowa wielkiego uznania. Trzeba być dumnym z tego, co zrobili. Pierwszy raz w historii na rynku lądował helikopter – zauważył Bogdan Klimek, dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego UMK. Dodał, że był również pod wrażeniem pracy ratowników medycznych, którzy przybyli, nie znając wszystkich szczegółów, wykazując się odwagą.

Nie oznacza to, że należy osiąść na laurach. Dyrektor poinformował, że są formułowane wnioski dotyczące tego, co należy poprawić. 

Choć należy unikać informacji o samym zamachowcu, wydział przeanalizował monitoring. W Krakowie zabójca widziany był pięć razy w tym roku. 31 sierpnia pierwszy raz.

Akcja ratownicza po zamachu na Rynku Głównym
Akcja ratownicza po zamachu na Rynku Głównym
Krzysztof Kalinowski

Alarm i tysiąc policjantów w gotowości

Leszek Zagórski, zastępca komendanta miejskiego policji w Krakowie, poinformował, że tworzona jest analiza sytuacji, by w przyszłości usprawnić pewne procedury, działać prewencyjnie oraz eliminować skutki tego typu zdarzeń. Przypomniał, że interwencja trwała około trzech minut, a pierwsza reakcja służb została podjęta po 15 sekundach. 

– Dużą rolę odegrał monitoring. Wgląd na płytę Rynku i to, co robią ludzie, pozwolił na szybką reakcję – zaznaczył mł. insp. Zagórski.

– Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że gdyby nie taka szybka reakcja, skutki mogły być gorsze. Policjanci zachowali zimną krew. Ich zachowanie jest analizowane przez specjalistów z całego świata i te oceny są perfekcyjne – stwierdził.

Wiceszef krakowskiej policji poinformował, że służby opierają swoje działania na konkretnych procedurach, a ich pierwsze punkty mówią o neutralizacji zagrożenia oraz o ratowaniu zdrowia i życia ludzi. 

Policjant podkreślił, że po ogłoszeniu alarmu w krótkim czasie do dyspozycji dowództwa było ponad 1,1 tys. policjantów. W tym samym dniu komenda miejska dysponowała blisko 500 funkcjonariuszami. O godzinie 15 na służbie pozostawało 128 policjantów z komendy miejskiej. 

– Te siły były wystarczające – ocenił Leszek Zagórski.

Ważną rolę odegrały również straż miejska i straż pożarna. Działania strażaków rozpoczęły się o 15:06. – Ratowaliśmy życie ludzkie wraz z pogotowiem – mówił st. bryg. Arkadiusz Kielin, komendant miejski PSP. Na miejscu przez ponad dobę pracowało 70 strażaków.

Strażnicy miejscy ruszyli w pościg za zamachowcem, asystując policjantom. Do tego brali udział w zabezpieczaniu broni po ostatecznej strzelaninie na rogu ulic Stradomskiej i Dietla. Komendant Zbigniew Ulman poinformował, że jego ludzie pomagali ofiarom zamachowca, a także brali udział w zabezpieczeniu i wyłączeniu z użytkowania płyty Rynku.

Strażnicy miejscy z bronią i policjanci z karabinami?

– Byłoby łatwiej, gdybyśmy mogli stosować monitoring z głosem, a nie tylko mieć widok na to, co się dzieje – ocenił komendant Ulman, odpowiadając na jeszcze niezadane pytanie o to, co by pomogło i czego zabrakło 7 listopada.

Z ust radnego Marka Sobieraja (PiS) padł pomysł wyposażenia strażników miejskich w broń. – Daleki jestem od stwierdzenia, że broń załatwi sprawę – stwierdził komendant Ulman. Szef krakowskich strażników przypomniał, że aby kabury z pistoletami pojawiły się przy pasach funkcjonariuszy, potrzebne są zmiany systemowe: od nowelizacji ustawy po zmianę w szkoleniu.

Zastanawiał się również, czy taki przywilej powinien posiadać każdy strażnik gminny w Polsce, sugerując, że takie rozwiązanie mogłoby dotyczyć jedynie największych miast. 

– W nich praca strażnika na ulicy nie różni się od pracy policjanta – uważa Zbigniew Ulman.

Padły też sugestie w stronę policji, by ta miała w zanadrzu broń długą. Komendant Leszek Zagórski stwierdził, że jest to niepraktyczne i nieuzasadnione w większości przypadków, jednak podał przykłady sytuacji, w których funkcjonariusze otrzymują broń długą.

– Typ broni jest wydawany ze względu na charakter służby – poinformował mł. insp. Zagórski.

Krzysztof Kalinowski

Słupki, które powstrzymają ciężarówkę

Wszystko wskazuje na to, że Rynek Główny za jakiś czas stanie się mniej dostępny dla pojazdów. Już rozstawione są betonowe zapory, które mają uniemożliwić rozpędzenie się samochodem i wjazd z impetem na plac pełen ludzi.

Drugim etapem jest montaż wysuwanych słupków, które pojawią się we wszystkich wjazdach na Rynek. Jak informuje komendant Zbigniew Ulman, będą one mogły zatrzymać pojazdy ważące do 7,5 tony, jadące z prędkością 50 km/h.

Straż miejska widzi też problem z dostępnością samego Rynku. Komendant zasygnalizował, że czas dostaw może zostać jeszcze bardziej ograniczony niż teraz (23–10 rano). Możliwe jest też znaczna redukcja pojazdów wjeżdżających na Rynek Główny w trakcie organizacji różnego rodzaju imprez i targów. 

– Wszystko po to, aby nie było iluzji zabezpieczenia zaporami – mówi.

Zapory bezpieczeństwa na Rynku Głównym
Zapory bezpieczeństwa na Rynku Głównym
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

W Krakowie jest wiele newralgicznych miejsc

To jasne, że wszystkie oczy są skierowane na Rynek Główny. Na miejscu są znaczne siły policyjne. Jednak, jak mówi wiceszef krakowskiej policji, nie należy zaniedbywać innych miejsc.

– Patrole są kierowane na podstawie analizy zagrożenia, a nie przypadkowo. To zdarzenie teraz nakłada na nas duże obowiązki i wzmocniliśmy służbę na Rynku. Ale takich newralgicznych miejsc jest w mieście wiele – np. centra handlowe przed świętami. Będziemy się skupiać na wielu miejscach w Krakowie – podsumował policjant.

Obrady komisji zakończyły się dwoma konkretnymi wnioskami do władz Krakowa: o zwiększenie środków na patrole piesze policjantów i strażników miejskich oraz o dalszy rozwój monitoringu wizyjnego.