Hałdy śmieci znikają z Krakowa. Sprzątanie dzikich wysypisk słono kosztuje
Walka z bezprawnym podrzucaniem odpadów w Krakowie przynosi widoczne rezultaty, choć wciąż kosztuje podatników setki tysięcy złotych. Jak wynika z najnowszych danych, które udostępnił nam krakowski magistrat, od początku roku do końca września MPO usunęło z miejskich i państwowych gruntów setki nielegalnych składowisk.
Choć skala zjawiska jest wyraźnie mniejsza niż w analogicznym okresie roku ubiegłego, niektóre rejony stolicy Małopolski wciąż pozostają stałym punktem na mapie nielegalnego procederu.
– Od stycznia do końca września 2026 r. MPO zlikwidowało 572 dzikie wysypiska o łącznej kubaturze ok. 1013 metrów sześciennych. To o mniej więcej jedną czwartą mniej niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Od stycznia do września 2025 r. zlikwidowano 845 takich miejsc, a odpadów było ok. 1359 m sześc. – mówi nam Piotr Subik z biura prasowego Urzędu Miasta Krakowa.
Dla porównania, w całym 2025 roku służby zlikwidowały 1124 wysypiska, wywożąc ok. 1767 m sześc. śmieci, natomiast w 2024 roku odnotowano 976 takich miejsc i ok. 1700 m sześć. odpadów.
Czarna mapa Krakowa: gdzie śmiecą najczęściej?
Z miejskich statystyk wynika, że niechlubnymi liderami pod względem liczby zgłoszeń są Dzielnica XVIII Nowa Huta oraz Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie. W tych rejonach problem dotyczy przede wszystkim terenów osiedlowych, a w szczególności bezpośredniego otoczenia altan śmietnikowych.
Proceder regularnie powraca także w wielu innych punktach miasta. Na Zwierzyńcu zgłoszenia koncentrują się w rejonie ulic Rybnej i Do Przystani, w Bronowicach przy ulicy Zygmunta Starego, a na terenie Swoszowic przy ulicach Baryckiej i Blacharskiej.
Podobne sygnały docierają z Prokocimia-Bieżanowa w rejonie ulicy Wlotowej, z Podgórza Duchackiego przy ulicy Przyjaźni Polsko-Węgierskiej oraz z Dębnik, gdzie odpady porzucane są wzdłuż ulic Tynieckiej, Petrażyckiego, Spacerowej i Skotnickiej.
W Podgórzu problem dotyka między innymi ulic Bartników, Kosiarzy, Prokocimskiej przy garażach oraz ulicy Półłanki na wysokości ulicy Nad Drwiną.
W latach ubiegłych do rekordowych interwencji dochodziło z kolei m.in. przy ulicy Benedyktowicza, gdzie w 2024 roku zlikwidowano składowisko o objętości aż 85 m sześc., a także przy ulicach Conrada, Rusieckiej, Balickiej, Dekerta, Rozdroże i Brożka (od 22,5 do 41 m sześć.). W niektórych rejonach nawet dwukrotnie.
Rachunek idzie w miliony złotych
Sprzątanie porzucanych gratów, gruzu i śmieci stanowi duże obciążenie dla miejskiego budżetu. Od stycznia do września br. likwidacja dzikich wysypisk kosztowała Kraków około 274 tys. zł. W całym 2025 roku rachunek wyniósł ponad 420 tys. zł, a w 2024 roku niemal 377,3 tys. zł.
Łącznie od początku 2024 roku miasto wydało na ten cel ponad milion złotych.
Trzeba jednak wiedzieć, że wyliczenia te dotyczą wyłącznie dzikich wysypisk zlokalizowanych na działkach należących do Gminy Miejskiej Kraków lub Skarbu Państwa.
W przypadku nieruchomości prywatnych urzędnicy nie prowadzą odrębnego rejestru, a koszty ich usuwania można oszacować dopiero wtedy, gdy sprawa trafia do egzekucji i konieczne staje się wykonanie zastępcze lub przejęcie obowiązku przez gminę w trybie art. 26a ustawy o odpadach.
Są to procedury uruchamiane najczęściej przy odpadach niebezpiecznych. W latach 2020–2024 krakowski magistrat dwukrotnie usuwał odpady niebezpieczne – przy ulicy Czerwiakowskiego w 2020 roku za kwotę niemal 78 tys. zł oraz przy alei Solidarności w 2022 roku za ponad 193 tys. zł.
Z kolei w ramach wykonania zastępczego niebezpieczne odpady wywieziono z nieruchomości przy ulicy Łowińskiego w 2020 roku (koszt ponad 96 tys. zł) oraz z ulicy Blokowej w 2024 roku (prawie 248 tys. zł).
Najbardziej kosztowna okazała się jednak interwencja z 2023 roku przy ulicy Nad Drwiną w Podgórzu, gdzie likwidacja potężnego wysypiska różnorakich odpadów rozciągającego się na kilku działkach pochłonęła z kasy miasta blisko 1,1 mln zł.