Ekologiczna bomba w Małopolsce. W Olkuszu przełom, w Skawinie wywóz odpadów stanął

Niebezpieczne odpady po mafii śmieciowej

W hali magazynowej w Olkuszu zgromadzono 160 mauzerów z niebezpiecznymi substancjami. Odpady trafiły tam za sprawą tzw. mafii śmieciowej, która funkcjonowała pod przykrywką legalnej działalności. Obiekt wynajmowała Olkuska Fabryka Naczyń Emaliowanych „Emalia”.

Do dziś nie udało się ustalić sprawców, którzy ponieśliby koszty utylizacji. Obowiązek usunięcia odpadów spadł więc na samorząd. Koszt całego przedsięwzięcia oszacowano na około 6,5 mln zł. W marcu ubiegłego roku informowaliśmy, że gmina nie otrzymała dofinansowania z Ministerstwa Klimatu i Środowiska, a sama nie jest w stanie udźwignąć tak dużego wydatku.

Niepokój budził również stan pojemników, który z czasem się pogarszał. Ich ułożenie na wysokość kilku kondygnacji zwiększało ryzyko przewrócenia. Służby ochrony środowiska zapewniały, że regularnie kontrolują obiekt. Podkreślały przy tym, że dotychczas nie stwierdzono bezpośredniego skażenia środowiska ani zagrożenia dla zdrowia mieszkańców.

W ostatnim czasie pojawiły się jednak dobre informacje. Wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar podpisał umowę gwarantującą gminie Olkusz prawie 6,5 mln zł rządowego dofinansowania na usunięcie i unieszkodliwienie niebezpiecznych odpadów. Pieniądze pochodzą z rezerwy celowej budżetu państwa, pozostającej w dyspozycji Ministra Klimatu i Środowiska.

Przyznane wsparcie pozwoli na likwidację nielegalnego składowiska przy al. 1000-lecia. Obecnie trwa przetarg na wyłonienie wykonawcy prac.

Zadanie obejmie przygotowanie odpadów do odbioru, ich załadunek, transport oraz poddanie odpowiednim procesom odzysku lub unieszkodliwiania. Wykonawca będzie musiał również udokumentować realizację całego przedsięwzięcia.

Sprzeciw mieszkańców i radnych

Problem nielegalnego gromadzenia odpadów w Małopolsce nie dotyczy wyłącznie Olkusza. Z podobną sytuacją od lat mierzy się Skawina, gdzie w 2015 r. działalność rozpoczęła spółka Clif.

Firma uzyskała zezwolenie starosty krakowskiego na zbieranie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne. Decyzja od początku budziła sprzeciw mieszkańców, radnych i organizacji ekologicznych. Odwołanie złożył również burmistrz Skawiny. Gmina podkreślała, że nie wydała zgody na działalność spółki, a jej lokalizację umożliwiły zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Nieprawidłowości w gospodarowaniu odpadami stwierdził Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie. W związku z tym starosta wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia. Decyzję wydano 5 grudnia 2016 roku. Spółka odwołała się od niej, jednak została ona utrzymana przez kolejne instancje.

Odpady gromadzono na terenie przy ul. Piłsudskiego 53. Spółka Clif znalazła się w upadłości, a zarządzaniem terenem i odpadami zajmował się doradca restrukturyzacyjny. Od września 2019 roku były sukcesywnie wywożone i przekazywane do unieszkodliwienia.

Działania spółki i doradcy restrukturyzacyjnego były okresowo kontrolowane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie. Jedna z takich kontroli odbyła się m.in. w 2023 roku. Nie stwierdzono wówczas nieprawidłowości w działaniach doradcy.

Służby ochrony środowiska informowały, że usuwano także miejscowe wycieki z pojemników, w których znajdowały się różnego rodzaju substancje.

Sytuacja skomplikowała się, gdy doradca restrukturyzacyjny Dariusz G. trafił do aresztu. Sprawę nadzoruje Prokuratura Regionalna w Krakowie. Działalność Dariusza G. nie ograniczała się do Skawiny. Jak informują śledczy, był on doradcą restrukturyzacyjnym wielu małopolskich spółek. Prokuratura podejrzewa go o przywłaszczenie 4 mln zł.

Według ustaleń śledczych, będąc zarządcą masy sanacyjnej krakowskiej firmy budowlanej, miał przekroczyć uprawnienia funkcjonariusza publicznego. Zamiast zajmować się sprawami majątkowymi powierzonej mu firmy, przywłaszczył jej pieniądze.

W Urzędzie Miasta i Gminy Skawina uzyskaliśmy informację, że po zatrzymaniu doradcy wyznaczono kolejnego, który nadzorował nieruchomość i znajdujące się na niej odpady.

Urzędnicy przekazali też, że 26 maja 2026 roku sąd umorzył postępowanie upadłościowe spółki Clif. Gmina Skawina nie zgodziła się z tą decyzją i złożyła zażalenie. Podobnie postąpił starosta krakowski.

6 października 2026 roku Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił oba zażalenia. Tym samym decyzja o umorzeniu postępowania upadłościowego stała się prawomocna. W efekcie majątek wrócił do spółki Clif. Jej prezes zrezygnował z pełnionej funkcji, a sąd wyznaczył kuratora.

Pozostaje jednak pytanie, co oznacza to dla dalszego usuwania odpadów. Urzędników zapytaliśmy, czy po zatrzymaniu Dariusza G. doszło do przerwania tego procesu.

– Porzucone odpady nie są obecnie usuwane. Zgodnie z ostatnimi informacjami dotychczas usunięto około 2400 ton odpadów, a do usunięcia pozostaje jeszcze około 3700 ton – przekazali nam przedstawiciele Urzędu Miasta i Gminy Skawina.

Jak dodali, na ten moment nie ma ustalonego harmonogramu dalszych prac.