Długi krakowskich wspólnot idą w miliony. Za co najczęściej nie płacą mieszkańcy?

Pod koniec sierpnia tego roku pisaliśmy o problemach jednej ze wspólnot mieszkaniowych w Bronowicach. Mieszkańcy zostali bez ciepłej wody przez niezapłacone rachunki. Niedawno odezwała się do nas jedna z mieszkanek, która poinformowała o dalszym ciągu historii. 

Przede wszystkim mieszkańcy otrzymali błędną wiadomość, że przyczyną braku wody była awaria. To jednak nie koniec problemów. 

– Zaległości wobec MPEC nie były jedynym długiem. Według zestawienia Urzędu Miasta Krakowa z 29 października, wspólnota ma do zapłaty ponad 193 tys. zł za wywóz śmieci. W tym roku zapłaciła już 13,3 tys.22 zł samych odsetek, a część należności ściągnięto przymusowo – pisze kobieta.

Właściciele mieszkań poinformowali nas również, że toczy się postępowanie w prokuraturze oraz że dążą do zmiany zarządu powierzonego na właścicielski. 

Milionowe zaległości

Bronowicka wspólnota nie jest jedyną, która ma długi wobec miasta: za wodę, wywóz odpadów oraz ciepło systemowe.

Jak informują Krakowskie Wodociągi obecnie 377 wspólnot nie zapłaciło w terminie za dostawę wody. 

Łączna kwota przekracza już 1,3 mln złotych. – Największa kwota to 63,2 tys. zł, termin jej płatności upłynął 9 października tego roku – informuje miejska spółka. 

Jeśli chodzi o spółdzielnie, tylko jedna ma zaległości przekraczające 27,5 tys. złotych.

Jak wodociągi radzą sobie z tego typu dłużnikami? Rzadko korzystają z sądu. 

– Droga postępowania sądowego, według wewnętrznych regulacji Wodociągów Miasta Krakowa, jest ostatnim etapem procesu windykacji, który uruchamiany jest, jeśli nie uda się ściągnąć należności innymi metodami – mówi Piotr Subik z biura prasowego urzędu miasta. 

Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania podaje, że obecnie 566 wspólnot nie zapłaciło za wywóz śmieci. Łącznie MPO brakuje nieco ponad 1,3 mln złotych. 

Najwyższa zaległość opiewa na kwotę blisko 143 tys. złotych, a na najstarszym nieopłaconym rachunku widnieje data: styczeń, 2020 rok.

Zarówno osoby prywatne, jak i firmy czy wspólnoty, które zalegają z opłatami, nie mogą liczyć w tym przypadku na sąd. 

– Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest należnością publicznoprawną, dlatego zaległości nie są kierowane na drogę sądową, tylko egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej – informuje urząd miasta. Oznacza to upomnienie, a potem zajęcia konta dłużnika.

Ciepło w cenie

– MPEC dostarcza energię cieplną dla 3223 wspólnot oraz dla 102 spółdzielni mieszkaniowych – wylicza Renata Krężel, rzeczniczka prasowa miejskiej spółki dbającej o ciepłe kaloryfery.

Na początku listopada nieuregulowane faktury wspólnot mieszkaniowych wynosiły łącznie ponad 356 tys. zł. Zaległości przeterminowane do miesiąca, za opłaty październikowe, miały 52 wspólnoty na kwotę 323,4 tys. zł. Z kolei 12 zarządców spóźniało się z opłatami za wrzesień na łączną sumę 32,9 tys. zł.

Przedstawicielka miejskiej spółki podkreśla, że odnotowane opóźnienia mają charakter krótkoterminowy i są na bieżąco weryfikowane. W pełni uregulowane rachunki za dostawy ciepła mają z kolei wszystkie spółdzielnie mieszkaniowe. MPEC nie prowadzi obecnie żadnych postępowań sądowych wobec tych grup odbiorców.

Będzie drożej

Z kwestią ogrzewania i ciepłej wody wiąże się jeszcze jeden temat, który już uprzykrza życie wielu spółdzielniom i wspólnotom – wzrosty cen. Wyższe opłaty wymusiły również zmianę planów miasta – środki, które były pierwotnie zaplanowane na zakup nowych mieszkań – blisko 10 mln złotych – zostały przesunięte na opłatę zaliczek do wspólnot, gdzie są gminne lokale.  

Zapytaliśmy przedstawiciela jednej ze spółdzielni o wzrost tych kosztów.  

– W chwili obecnej dokonaliśmy rozliczenia za sezon 2025/2026 i mamy nawał reklamacji oraz zapytań od mieszkańców odnośnie wzrostu kosztów centralnego ogrzewania w odniesieniu do poprzednich lat – mówi Radosław Żołubak, prezes zarządu „SM Podwawelska”.

Jego zdaniem przyczyną jest wygaśnięcie rządowej tarczy osłonowej 30 czerwca zeszłego roku.

– Powrót do rynkowych stawek za energię cieplną spowodował średni wzrost kosztów za ogrzewanie w sezonie grzewczym 2025/2026 (ale nie tylko – również za ciepłą wodę użytkową) o 20–40 proc., a w budynkach starszych (nieocieplonych) podwyżki mogły wzrosnąć do poziomu nawet 50 procent – szacuje Żołubak.

Jak dodaje również długość poprzedniego sezonu grzewczego – od września do drugiej połowy maja – odznaczyła piętno na portfelach mieszkańców.

– Rozliczenia rzeczywistych kosztów ogrzewania za okres grzewczy 2025/2026 – po likwidacji tarczy – znacząco obciążyły budżety mieszkańców w budynkach spółdzielni, z których wielu otrzymało informacje o znacznych niedopłatach – stwierdza.

Prezes przypomina również, że osoby o niższych dochodach mogły ubiegać się o dedykowany bon ciepłowniczy (według kryteriów dochodowych).

Różnica między spółdzielnią a wspólnotą 

Wspólnota mieszkaniowa obejmuje właścicieli lokali w konkretnym budynku lub nieruchomości, zarządzając wyłącznie ich częściami wspólnymi. 

Spółdzielnia jest natomiast dużą organizacją posiadającą osobowość prawną, która zarządza wieloma budynkami i osiedlami, a mieszkańcy zyskują realny wpływ na decyzje dopiero po uzyskaniu statusu jej członka.