Podwójny jubileusz i walka o niższe rachunki. Co KHK SA i Ekospalarnia szykują dla Krakowa?
30 lat wspólnych oszczędności i wielkich inwestycji
Krakowski Holding Komunalny SA powstał w 1996 roku jako nowatorskie, pionierskie rozwiązanie i do dziś pozostaje największą spółką komunalną w Polsce. Funkcjonuje on jako podatkowa grupa kapitałowa, która łączy w jeden organizm najważniejsze miejskie podmioty: Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej (MPEC SA), Wodociągi Miasta Krakowa SA, Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (MPK SA) oraz spółkę Arena Kraków SA.
Głównym zadaniem KHK SA jako podmiotu dominującego, są wspólne rozliczenia podatkowe całej grupy. Dzięki temu przemyślanemu modelowi, w latach 1996–2025 udało się wygenerować ponad 140 milionów złotych oszczędności.
Zgromadzone w ten sposób środki w całości przeznaczono na inwestycje w infrastrukturę miejską, wspierając między innymi budowę nowych torowisk, zakup nowoczesnych autobusów czy poprawę jakości wody dostarczanej do krakowskich domów.
Dekada energii z odpadów
Krakowska Ekospalarnia, czyli Zakład Termicznego Przekształcania Odpadów, została oficjalnie oddana do eksploatacji w połowie 2016 roku. Instalacja ta stanowi dziś kluczowy element miejskiej gospodarki obiegu zamkniętego. Przekształca ona nienadające się do recyklingu odpady komunalne, produkując jednocześnie prąd i ciepło dla krakowian.
Skalę działania tego miejskiego organizmu doskonale obrazują wyniki eksploatacyjne za 2025 rok. W tym czasie zakład przetworzył niemal 219 tysięcy ton odpadów, co pozwoliło na wyprodukowanie blisko 67,7 tysiąca megawatogodzin energii elektrycznej oraz niemal 1,25 miliona gigadżuli ciepła. Dzięki temu Ekospalarnia pokrywa obecnie około 12 procent rocznego zapotrzebowania cieplnego całego Krakowa.
Zakład nieustannie się modernizuje. Jednym z najnowszych rozwiązań jest wdrożenie innowacyjnego systemu FuzEvent, opartego na sztucznej inteligencji, który zwiększył wydajność obu linii spalania o 2,5 procent. W najbliższych planach znajduje się także duża inwestycja w modernizację węzła waloryzacji żużla. Szacuje się, że w ciągu 20 lat pozwoli ona odzyskać z resztek poprocesowych dodatkowe niemal 60 tysięcy ton metali, co przyniesie miastu około 33,5 miliona złotych oszczędności.
Ciepło odpadowe a transformacja energetyczna
Wymogi nowoczesnego ciepłownictwa oraz konieczność systematycznego ograniczania emisji wiążą się z gigantycznymi kosztami. Te wyzwania transformacyjne mogłyby w przyszłości boleśnie odbić się na portfelach odbiorców. Z tego powodu KHK SA aktywnie walczy na szczeblu ministerialnym o doprecyzowanie definicji ciepła odpadowego w Prawie energetycznym.
Spółka, wspólnie z całą branżą waste-to-energy zabiega o to, by przepisy bez żadnych wątpliwości obejmowały również ciepło pochodzące ze spalania śmieci.
Posiadanie właściwej definicji prawnej ma w tym kontekście znaczenie kluczowe, ponieważ ułatwia spełnienie wyśrubowanych warunków stawianych sieciom ciepłowniczym.
Odpowiednia klasyfikacja to dla miasta otwarta droga do pozyskiwania wielomilionowych, zewnętrznych dotacji na modernizację źródeł i sieci przesyłowych. Taki zastrzyk funduszy skutecznie odciąży komunalne budżety, co w dłuższej perspektywie zabezpieczy mieszkańców przed drastycznym wzrostem rachunków za ogrzewanie.
Warto zaznaczyć, że Ekospalarnia jest na te zmiany technologicznie gotowa – już w 2023 roku wyposażono ją w nową, wydajną instalację odzysku ciepła ze spalin, z której tylko w minionym roku pozyskano ponad 330 tysięcy gigadżuli dodatkowej energii. Konsekwentne działania informacyjne holdingu zaczynają przynosić pozytywne efekty, o czym świadczą deklaracje Ministerstwa Energii o rozpoczęciu prac nad korzystną dla Krakowa i innych polskich miast nowelizacją przepisów.
ETS i legislacja, czyli jak KHK walczy o nasze portfele
Nowoczesne technologie to jedno, jednak KHK SA musi na bieżąco mierzyć się także z wyzwaniami natury prawnej. Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) w połączeniu z krajowymi przepisami ma bezpośredni wpływ na koszty funkcjonowania całego miejskiego systemu ciepłowniczego.
Ciepło z Ekospalarni to w tym kontekście ogromny, lokalny zasób i atut. Zbiegające się w czasie trzydziestolecie KHK SA oraz dziesięciolecie pracy zakładu to doskonały moment, by pokazać, że mądra inwestycja w ekologię to dziś przede wszystkim inwestowanie w energetyczne bezpieczeństwo Krakowa oraz stabilność domowych budżetów jego mieszkańców.
Krakowski Holding Komunalny SA jest Partnerem Gali 15-lecia LoveKraków.pl, która odbędzie się 18 września.
