Dobiegający do trzydziestki pamiętają pierwszą wielką falę emigracyjną Polaków za pracą. Kiedy rynki europejskie otworzyły się na obywateli naszego państwa, wiele osób się nie zastanawiało. Spakowali walizki i wyjechali w poszukiwaniu lepszego życia. Jednym ta przygoda wychodzi, drugim niekoniecznie. Dla nich urząd pracy ma pewne wskazówki.
– Jakieś 40-50 osób, moich kolegów, wyjechało za granicę. Połowa klasy w szkole i ich znajomi – mówi Robert. Jego rówieśniczka Magda naliczyła w sumie około 30 emigrantów wśród swoich kolegów. Młodsi, czyli aktualni 24-25-latkowie wymieniają już mniejsze liczby.
Zazwyczaj jest lepiej
Moi znajomi emigranci chwalą jedno: łatwość, z jaką zdobywa się pieniądze. Później na Facebooku widać zdjęcia z Hiszpanii, Francji czy Wysp Kanaryjskich. O to jednak, gdzie pracują, często nie pytam. Czasami są to świetne posady w międzynarodowych korporacjach. Wtedy mieszka się w apartamencie i wiedzie wspaniałe życie. W innym przypadku to praca na zmywaku, która stała się mityczną jedyną nadzieją dla bezrobotnych wykształconych. Po części to prawda. Prawdą jest też, że mimo wakacji, o których można pomarzyć, i bajecznych ubrań, żyją jeden na drugim w ciasnych pokojach.
– Uważają, że w Wielkiej Brytanii czeka ich lepsza egzystencja, nieporównywalnie wyższe zarobki i po prostu lżejsze życie. Dogodniejszy system podatkowy, ułatwienia w instytucjach, ciekawsze i atrakcyjniejsze oferty na rynku, inny stosunek zarobków do cen - oto, co przyciąga wielu spragnionych wygodnego życia – mówi Monika Jaracz, która w Wielkiej Brytanii spędziła kilka miesięcy.
Ale nie tylko za pracą Polacy wyjeżdżają z granicę. Ciekawym przykładem jest 22-letnia Dominika, która już miała wychodzić za mąż, ale w ostatniej chwili zrezygnowała. Zaczęła pracę w podlondyńskiej fabryce, do tego jeszcze hotel i wykładanie towarów po nocy w markecie. – Sama stwierdziła, że jest ciężko i może bezsensownie, ale nie może narzekać, bo ma źródło utrzymania, zapełniony czas, a do Polski i tak nie wróci - nie ma ani do kogo, ani do czego – opowiada Monika Jaracz.
Praca najważniejsza
Ale praca jest. To najważniejsze. Gorzej, jeśli przygoda ta się nie udaje i wraca się z niczym. I wtedy jest problem. – Niewiele osób jest zainteresowanych zdobyciem wiedzy o sposobie postępowania w przypadku utraty pracy za granicą. A przecież i taka sytuacja może się zdarzyć – mówi Żaneta Żatorska z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie.
– Brak dokumentów urzędowych z kraju, w którym wykonywało się pracę, przedłuży okres oczekiwania na ewentualną wypłatę zasiłku w Polsce nawet o kilka miesięcy – podkreśla Halina Krzyżak z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie. – Dlatego po zakończeniu pracy za granicą, jeszcze przed powrotem do Polski, należy złożyć wniosek w instytucji właściwej do spraw bezrobocia o wydanie dokumentu, który potwierdzi okresy zatrudnienia i ubezpieczenia w danym kraju.
W Krakowie w 2014 roku w Grodzkim Urzędzie Pracy rejestrowało się na miesiąc średnio około 75 osób powracających po pracy za granicą. W sumie o ustalenie prawa do zasiłku z tytułu takiego bezrobocia wpłynęło 614 wniosków. Nie trzeba jednak wracać do Polski, aby się ubiegać o zasiłki.
– Każdy, kto stracił zatrudnienie na terenie Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii czy Szwajcarii ma możliwość uzyskania zasiłku dla bezrobotnych w państwie ostatniego zatrudnienia na warunkach obowiązujących w danym kraju. – Najlepszym zatem rozwiązaniem jest zarejestrowanie się w tamtejszym urzędzie pracy. Przyznane na tej podstawie świadczenia mogą być „transferowane do Polski” podczas poszukiwania pracy – dodaje.