Katastrofa demograficzna w Zakopanem. Tak złego roku pod Tatrami jeszcze nie było

Dzieci wśród górali rodzi się tak mało, że pierwsze dziecko w 2026 roku powitano tam dopiero w lutym. Najnowsze statystyki są jeszcze bardziej niepokojące: od początku roku w 25–tysięcznym mieście urodziło się zaledwie 96 dzieci.

Zakopane wymiera. Jeszcze pod koniec lat 90–tych XX wieku miatso pod Giewontem liczyło niemal 30 tysięcy mieszkańców. Dzisiaj liczba ta spadła poniżej 25 tysięcy i nadal maleje. Najnowsze statystyki, do których dotarł portal LoveKraków.pl, pokazują, że tegoroczny rok może okazać się jednym z najgorszych w najnowszej historii stolicy polskich Tatr.

Górale rodzą coraz mniej dzieci 

Dane są porażające. Od 1 stycznia do 11 listopada 2026 roku w Zakopanem urodziło się zaledwie 96 dzieci. W analogicznym okresie ubiegłego roku było ich 103. Jeszcze bardziej niepokojąco wyglądają statystyki zgonów. W tym samym czasie zmarło 255 mieszkańców, podczas gdy rok wcześniej było ich 226.

To oznacza, że w ciągu nieco ponad dziesięciu miesięcy liczba zgonów była ponad dwa i pół razy większa od liczby urodzeń. Ujemny przyrost naturalny wyniósł aż 159 osób. Dla porównania w analogicznym okresie 2025 roku było to 123 osoby. Sytuacja pogorszyła się więc o niemal 30 procent. Jeśli obecny trend się utrzyma, to już w 2030 roku liczba mieszkańców słynnego kurortu może cofnąć się do poziomu z... 1938 roku, kiedy Zakopane liczyło około 23 800 osób.

Co ważne, dane dotyczą osób zameldowanych w Zakopanem, niezależnie od tego, gdzie przyszły na świat lub zmarły. Nie obejmują natomiast mieszkańców, którzy zdecydowali się wyprowadzić z miasta. A tych również nie brakuje.

Pierwsza zakopianka urodziła się dopiero w lutym

O tym, z jak poważnym kryzysem mierzą się górale, świadczy fakt, że w styczniu nie urodziło się żadne zakopiańskie dziecko. 

Noworodek podczas badania lekarskiego tuż po porodzie w szpitalu.
Noworodek podczas badania lekarskiego tuż po porodzie w szpitalu.
WILLIAM DANIELS / Panos Pictures / Forum

– Wszyscy wiedzą, że jest mały ruch na porodówce i niestety, ale dzieci w Zakopanem się nie rodzą. To jest bardzo duży problem. Pierwszą zakopiankę powitaliśmy dopiero w lutym tego roku – przyznaje w rozmowie z nami burmistrz miasta Łukasz Filipowicz.

Niepokojące są również dane dotyczące całego regionu. Od 1 stycznia do 31 lipca w zakopiańskim szpitalu przyjęto zaledwie 142 porody. Mowa o placówce obsługującej cały powiat: Zakopane, Kościelisko oraz gminy Poronin, Bukowina Tatrzańska i Biały Dunajec. Dla porównania: w ubiegłym roku przez pierwsze siedem miesięcy urodziło 215 dzieci. To o 34 procent więcej niż teraz. 

Sytuację dodatkowo komplikuje zawieszenie działalności zakopiańskiej porodówki. Od sierpnia oddział nie przyjmuje pacjentek z powodu braków kadrowych. Kobiety oczekujące na poród muszą korzystać z innych placówek, między innymi szpitala w Nowym Targu. Szpital w Zakopanem zapewnia jednak całodobowy dyżur położnej oraz pomoc w organizacji transportu medycznego w sytuacjach wymagających interwencji.

Zakopane się starzeje. Seniorów jest dwa razy więcej niż dzieci

Samo zawieszenie porodówki nie tłumaczy jednak tak dramatycznego spadku liczby urodzeń w mieście. Dane ze szpitala obejmują bowiem pierwszych siedem miesięcy roku, kiedy oddział jeszcze funkcjonował. Co więcej, statystyki szpitalne dotyczą również pacjentek spoza Zakopanego, dlatego nie można ich utożsamiać z liczbą dzieci urodzonych przez mieszkanki miasta.

Szpital Powiatowy w Zakopanem.
Szpital Powiatowy w Zakopanem.
Józef Niedziałek / LoveKraków.pl

W ciągu niespełna trzech dekad stolica polskich Tatr straciła ok. pięciu tysięcy mieszkańców. To tak, jakby z mapy miasta zniknęła niemal co szósta osoba. Niepokoi również struktura wiekowa. Według danych GUS za 2025 rok osoby w wieku poprodukcyjnym stanowiły już 28,7 procent mieszkańców Zakopanego, natomiast dzieci i młodzież do 17. roku życia zaledwie 15,4 procent. Innymi słowy, seniorów jest w mieście niemal dwa razy więcej niż najmłodszych mieszkańców.

To oznacza coraz większe wyzwania dla miejskich szkół, rynku pracy, systemu opieki zdrowotnej i lokalnej gospodarki. Zresztą, są już tego efekty: w ostatnich miesiącach władze miasta zlikwidowały dwa oddziały przedszkolne – przy Szkołach Podstawowych nr 2 i nr 5. Zamknięto je z powodu niewielkiej liczby dzieci i braku zainteresowania ze strony rodziców. 

Zakopane najdroższe w Polsce. Młodych rodzin nie stać na własne mieszkanie

Na domiar złego górale coraz częściej wyprowadzają się z Zakopanego. Według danych GUS w 2025 roku saldo migracji wyniosło minus 47 osób. Oznacza to, że więcej osób wymeldowało się z miasta na pobyt stały, niż się w nim zameldowało.

Krupówki w Zakopanem.
Krupówki w Zakopanem.
Piotr Starmach / LoveKraków.pl

Jednym z powodów jest zjawisko overtourism, czyli nadmiernej turystyki. Zakopane od lat zmaga się z ogromnym ruchem turystycznym. Korki, zatłoczone ulice, hałas, problemy z parkowaniem i wysokie ceny nieruchomości sprawiają, że dla części górali życie pod Giewontem staje się coraz mniej atrakcyjne.

Miasta turystyczne, nie ma co ukrywać, są trudne do życia, bo koszt życia i sposób życia są inne niż w pozostałych miejscowościach. Często ludzie nawet nie wyjeżdżają całkiem, ale swoje mieszkania przeznaczają pod wynajem, a sami przeprowadzają się do miejscowości ościennych. Staramy się zapewnić mieszkańcom jak najlepsze warunki, ale gmina nie jest w stanie samodzielnie odwrócić sytuacji demograficznej.
Łukasz Filipowicz, burmistrz Zakopanego.

Do tego dochodzą astronomiczne ceny nieruchomości. Według raportu serwisu RynekPierwotny.pl stolica polskich Tatr już drugi rok z rzędu jest najdroższym miastem w Polsce pod względem cen nowych mieszkań. W listopadzie 2026 roku średnia cena metra kwadratowego wynosiła tam aż 34 882 zł. Oznacza to, że za 50-metrowe mieszkanie pod Giewontem trzeba zapłacić średnio około 1,74 mln zł, podczas gdy w Krakowie – 860 tys. zł. Różnica wynosi blisko 900 tys. zł.

– W wielu miejscowościach wypoczynkowych za metr kwadratowy nowego mieszkania trzeba zapłacić znacznie więcej niż w Warszawie, Krakowie czy Gdańsku. W przypadku najbardziej prestiżowych lokalizacji średnie ceny przekraczają już 30 tys. zł za metr kwadratowy – mówi Marek Wielgo, ekspert portalu RynekPierwotny.pl.

Krynica-Zdrój również traci mieszkańców. Jeszcze szybciej niż Zakopane

Urzędnicy próbują zatrzymać górali pod Giewontem za wszelką cenę. Oferują m.in. bezpłatną komunikację miejską, preferencyjne zasady parkowania i zniżki w ramach Karty Mieszkańca. Budują publiczny żłobek i przedszkole, nowoczesne sale gimnastyczne, a także remontują dotychczasowe placówki. Sęk w tym, że to może okazać się za mało w przypadku, gdy młodych ludzi nie stać na mieszkanie w rodzinnym mieście.

Zakopane. Kraina Światła na Gubałówce.
Zakopane. Kraina Światła na Gubałówce.

Co ciekawe, mimo tak katastrofalnych danych to nie Zakopane jest najbardziej wyludniającym się miastem w Małopolsce. Jeszcze większy procentowy spadek liczby ludności w ostatnich dwóch dekadach odnotowała Krynica-Zdrój.

Według danych GUS w 2002 roku Krynica-Zdrój liczyła 11 679 mieszkańców. Pod koniec 2024 roku było ich już tylko 9504. Oznacza to spadek o 2175 osób, czyli ponad 18 procent. Dla porównania w latach 2004–2024 populacja Zakopanego zmniejszyła się o niecałe 10 procent.