Rynek pracy a neuroróżnorodność. Jak Kraków wspiera wykluczonych

Pandemia i szybkie zmiany gospodarcze odbijają się na zdrowiu. Miasto i uczelnie współpracują, by wspierać na rynku pracy osoby neuroatypowe i wykluczone społecznie.

Nowe oblicze wykluczenia

W krakowskim Klastrze Innowacji Społeczno-Gospodarczych na Zabłociu przedstawiciele nauki i urzędnicy dyskutowali o przyszłości lokalnego rynku pracy. Podsumowano tam międzynarodowy program TASK4ISI, którego liderem jest Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.

Projekt ten skupia się na rozwijaniu przedsiębiorczości włączającej i szuka rozwiązań, jak wspierać grupy, którym najtrudniej odnaleźć się na rynku zatrudnienia oraz w prowadzeniu własnej firmy.

Jak wynika z debaty, wsparcia potrzebują dziś nie tylko obcokrajowcy czy osoby z niepełnosprawnościami ruchowymi. Na rynku pracy rośnie grupa ludzi, którzy nie radzą sobie pod kątem psychicznym.

Zwracają na to uwagę krakowskie uczelnie, na których przybywa studentów z takimi trudnościami. Kierowniczka projektu Magdalena Zajączkowska zauważa, że społeczeństwo coraz częściej mierzy się z problemami diagnozowanymi dziś jako neuroróżnorodność.

– Złożyło się na to wiele: i pandemia, i rozwój mediów społecznościowych, i sztuczna inteligencja. To są problemy, które się nawarstwiają w tych młodych ludziach od dzieciństwa – tłumaczy ekspertka.

Miasto i organizacje zwierają szyki

Krakowski magistrat reaguje na te wyzwania poprzez konkretne procedury i ułatwienia. Wojciech Łaptaś z Wydziału ds. Przedsiębiorczości i Innowacji UMK przypomina, że w urzędzie funkcjonują już specjalne stanowiska pomagające ofiarom mobbingu czy zachowań rasistowskich.

Dyrektor urzędu miasta Justyna Habrajska zaznacza z kolei, że przy rekrutacji nowych urzędników dodatkowe punkty zyskują kandydaci z niepełnosprawnościami. Miasto prowadzi też szkolenia z języka inkluzywnego i dba o to, by urzędowe pisma były zrozumiałe dla każdego.

Działania samorządu wymagają jednak wsparcia ze strony organizacji pozarządowych. Agata Machnik-Pado, prezeska Fundacji Gospodarki i Administracji Publicznej, podkreśla, że to właśnie NGO-sy od lat skutecznie pomagają w znalezieniu pracy seniorom, migrantom oraz osobom w kryzysach życiowych.

Wspieranie wykluczonych wymaga współpracy różnych środowisk. Dlatego w ramach projektu TASK4ISI utworzono w Małopolsce Hub Innowacji Społecznych i Inkluzywnych (ISIHUB). Współpracę przypieczętowano na Zabłociu podpisaniem specjalnego memorandum, pod którym widnieje już ponad 120 podpisów z różnych krajów.