Kard. Ryś apelował na Wawelu: „Potrzebujemy tego jak tlenu”

Uroczysta Msza święta w katedrze na Wawelu rozpoczęła krakowskie obchody 108. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Poprzedziło ją bicie dzwonu Zygmunt. Tegoroczne świętowanie miało jednak szczególny charakter. Wierni zgromadzili się również z myślami o ofiarach tragicznych wydarzeń, do których doszło w sobotę na Rynku Głównym.

– Gromadzimy się dzisiaj z sercami rozdartymi – mówił na początku liturgii proboszcz parafii archikatedralnej ks. Paweł Baran.

Wśród uczestników uroczystości byli m.in. kard. Stanisław Dziwisz, abp Marek Jędraszewski, bp Jan Zając, przedstawiciele innych Kościołów chrześcijańskich, kombatanci, parlamentarzyści, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych oraz służb mundurowych.

Kard. Ryś o tragicznych wydarzeniach w Krakowie

W homilii kard. Grzegorz Ryś odniósł się do pytań, które – jak zauważył – w związku z ostatnimi wydarzeniami stawiają sobie dziś ludzie. Zastanawiał się nad naturą człowieka i jego zdolnością zarówno do czynienia zła, jak i ratowania drugiego człowieka.

– Kim jest człowiek, skoro potrafi najpierw zabić swoich rodziców i siostrę, a potem w samym środku zatłoczonego miasta potrafi zabijać i ranić na oślep ludzi, których nie zna? – pytał metropolita krakowski.

Zaraz potem zwrócił uwagę na drugą stronę tych wydarzeń.

– Z drugiej strony, kim jest człowiek, który jako lekarz, z wielką determinacją ratuje tego zabójcę? – dodał.

Kardynał wskazywał, że odpowiedzi na pytanie o człowieka należy szukać w Ewangelii. Przypomniał, że według chrześcijańskiej perspektywy każdy człowiek otrzymuje od Boga królewską godność. Nie chodzi jednak o władzę nad innymi, ale o sposób życia i odpowiedzialność za własne decyzje.

– „Stań się, kim jesteś”. Jesteś królem z Bożego wyboru, z Bożej decyzji, z Bożego stworzenia – mówił.

Wyjaśniał, że tę godność człowiek realizuje przede wszystkim przez stosunek do innych, zwłaszcza tych najbardziej potrzebujących: głodnych, spragnionych, chorych, przybyszów i więźniów.

– Czy to jest nasz wybór? Czy to są nasze priorytety? Czy to właśnie tych ludzi chcemy w życiu spotkać? I czy takie spotkania nam się kojarzą z królewską godnością, którą w sobie nosimy? – pytał kard. Ryś.

„Kiedy czynimy zło, nie stajemy się wolni”

Metropolita przywołał również refleksje Karola Wojtyły zawarte w książce „U podstaw odnowy”. Przyszły papież pisał w niej o godności człowieka i wolności, która pozwala świadomie decydować o własnym życiu.

– Wolność polega na tym, że masz własne życie we własnych rękach. Że ono ci się nie dzieje, ale że ty jesteś tym, który o nim decyduje. I skoro masz swoje życie we własnych rękach, to możesz je też dać – tłumaczył kardynał.

Podkreślał, że prawdziwa wolność nie polega na robieniu wszystkiego, na co ma się ochotę. Jej wyrazem jest czynienie dobra i gotowość do poświęcenia czegoś dla drugiego człowieka.

– Czynisz dobro. To jest droga do królewskiej godności, bo ona daje wolność. Kiedy czynimy zło, nie stajemy się wolni – mówił kard. Ryś.

Przypomniał przy tym słowa Jezusa, że człowiek dopuszczający się grzechu staje się niewolnikiem grzechu. – Chcesz być wolny, czyń dobro – zachęcał.

W homilii zwrócił też uwagę na kulturę tymczasowości, o której mówił papież Franciszek. Jak tłumaczył, sprowadza ona życie do tego, co dzieje się tu i teraz, a najważniejszym punktem odniesienia staje się konsumpcja.

– W tej kulturze nic się nie liczy, tylko teraz, dzisiaj, w tej chwili. I w tym teraz, dzisiaj, w tej chwili najważniejsze jest to, co mogę zjeść, szeroko rozumiejąc. Konsumpcja. Mogę skonsumować wszystko, od jedzenia, po ludzi – mówił metropolita.

Przeciwstawił temu perspektywę wieczności, która powinna wpływać na codzienne wybory i sposób traktowania innych.

Przypomniał św. Marcina i ks. Popiełuszkę

11 listopada Kościół wspomina św. Marcina. Kard. Ryś przypomniał historię rzymskiego żołnierza, który spotkał niemal nagiego żebraka. Widząc, że inni przechodzą obok potrzebującego obojętnie, przeciął swój płaszcz i oddał mu jego część.

Według opowieści tej samej nocy Marcin ujrzał Chrystusa odzianego w podarowany fragment. To doświadczenie doprowadziło go do przyjęcia chrztu.

Kardynał przywołał także inną historię z życia świętego. Marcin, będąc żołnierzem, odmówił przyjęcia pieniędzy przed bitwą, ponieważ jako chrześcijanin nie chciał zabijać. Cesarz uznał go za tchórza i nakazał mu następnego dnia stanąć bez broni pomiędzy walczącymi wojskami. Marcin spędził noc na modlitwie. Rano przeciwnicy poprosili o pokój.

– Chrystus nie daje innego zwycięstwa, jak tylko takie, w którym nie przelewa się krwi – podkreślił kard. Ryś.

Od tej historii przeszedł do postaci bł. ks. Jerzego Popiełuszki i jego ostatniej medytacji wygłoszonej 19 października 1984 roku.

Przytoczył słowa kapłana: „Komu nie udało się zwyciężyć sercem i rozumem, musi zwyciężać przemocą. Każdy przejaw przemocy dowodzi moralnej niższości. Najwspanialsze, najtrwalsze walki, jakie zna ludzkość, jakie zna historia, to walki ludzkiej myśli”.

Kardynał przypomniał również, że ks. Popiełuszko zachęcał do uwolnienia się od lęku, zastraszenia, żądzy odwetu i przemocy. Nawiązał przy tym do Solidarności i milionów ludzi, których połączyła wspólna idea.

– Wrogowie się nie poddali. Nie uciekli z tego pola bitwy. Ale Pan dał zwycięstwo księdzu Jerzemu – mówił, odnosząc się do męczeńskiej śmierci kapłana.

„Potrzebujemy tego jak tlenu”

Na zakończenie homilii kard. Grzegorz Ryś zaapelował o odrzucenie przemocy we wszystkich sferach życia. Wskazał nie tylko na przemoc fizyczną, ale również tę obecną w języku, publikacjach, internecie i codziennych relacjach.

– Potrzebujemy odrzucenia wszelkiej przemocy – w języku, w mowie, w sieci, w publikacjach, we wzajemnych relacjach, w domu, w pracy, w sąsiedztwie, w życiu społecznym i politycznym. W kraju, w Europie, w świecie. Potrzebujemy tego jak tlenu – podkreślił metropolita krakowski.

Zaznaczył, że równie ważne jest odejście od egoizmu i skupienia wyłącznie na własnych potrzebach.

– Potrzebujemy perspektywy dalszej niż teraz i głębszej niż konsumpcja. Potrzebujemy perspektywy, która wyzwala z egoizmu, także takiego, który czasem prowadzi do ucieczki w samotność. Potrzebujemy wspólnoty. Potrzebujemy dobra wspólnego, które nie jest tylko czczą ideą, ale realnym programem nas wszystkich – mówił kard. Ryś.

Dalsza część krakowskich obchodów odbyła się na placu Jana Matejki. Zgromadzeni uczcili minutą ciszy pamięć ofiar tragicznych wydarzeń w Krakowie, a następnie złożono wieńce przed Grobem Nieznanego Żołnierza.