Kraków poza podium w Indeksie Zdrowych Miast. Są jednak pozytywy
W tegorocznej edycji rankingu oceniającego warunki do zdrowego życia Kraków zdobył 56,4 punktu, co dało mu czwartą pozycję w grupie miast powyżej 300 tysięcy mieszkańców. Stolica Małopolski ustąpiła miejsca pierwszej w zestawieniu Warszawie (68,3 pkt), a także Poznaniowi i Lublinowi.
Zestawienie przygotowali eksperci Szkoły Głównej Handlowej, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Fundacji OEES oraz Grupy LUX MED.
Mimo braku miejsca na ogólnym podium miasto odnotowało bardzo dobre wyniki w szczegółowych dziedzinach, zajmując przykładowo drugą lokatę w kategorii ludność i pokolenia, tuż za Rzeszowem. W 2025 roku Kraków osiągnął również najwyższe dodatnie saldo migracji w kraju, wynoszące około siedmiu nowych osób na tysiąc mieszkańców.
Edukacja na pierwszym miejscu
W obszarze edukacji Kraków po raz trzeci z rzędu zajął pierwsze miejsce w skali całego kraju. Badacze wskazali, że krakowscy uczniowie niezmiennie utrzymują się w czołówce wyników egzaminów ósmoklasisty. Ponadto w 2025 roku absolwenci z tego miasta osiągnęli jedne z najlepszych rezultatów z egzaminu maturalnego z matematyki.
Kraków zostawił za plecami między innymi Sopot, Opole czy Chełm. Według dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak jest to dowód, że wysoki poziom nauczania nie jest domeną wyłącznie największych metropolii.
– Z egzaminami zwykle lepiej radzą sobie uczniowie z dużych ośrodków, natomiast liderami dostępności wychowania przedszkolnego są miasta średnie. Największym sukcesem pięciolecia jest upowszechnienie edukacji przedszkolnej – zaznacza ekspertka.
Postępy w ekologii i problem z odpadami
Z raportu wynika, że w ciągu ostatnich pięciu lat Kraków dokonał wyraźnego postępu w działaniach na rzecz środowiska, awansując w tym obszarze o 14 pozycji. Zmiany te są według analityków efektem skutecznego ograniczania emisji szkodliwych gazów, w tym smogu. Dodatkowo w dziale infrastruktury odnotowano w mieście korzystne przekształcenia w strukturze wiekowej lokalnych autobusów oraz samochodów osobowych.
Dokument ujawnia również słabsze strony funkcjonowania krakowskich usług. W kategorii usług komunalnych i społecznych miasto boryka się z wysoką produkcją śmieci. Podczas gdy w 2025 roku średnia dla wszystkich analizowanych miast wyniosła około 193 kg zmieszanych odpadów z gospodarstw domowych na mieszkańca, w Krakowie wskaźnik ten zauważalnie przekracza 263 kg. Jest to jednak charakterystyczne dla większych miast.
Osiem dziedzin jakości życia
Indeks Zdrowych Miast ocenia łącznie 66 polskich miast na prawach powiatu. Ostateczny wynik punktowy każdego z nich to średnia ważona z ośmiu różnych obszarów. Należą do nich: zdrowie, ludność i pokolenia, usługi komunalne i społeczne, edukacja, mieszkalnictwo, środowisko, infrastruktura oraz przestrzeń.
Badacze opierają swoje analizy na obiektywnych danych statystycznych. Zbierają je z oficjalnych baz, takich jak Główny Urząd Statystyczny, Centralna Komisja Egzaminacyjna czy instytucje zajmujące się zdrowiem publicznym. Maksymalna teoretyczna wartość, jaką może zdobyć miasto uznane za idealne we wszystkich kategoriach, wynosi 100 punktów.
