Miliony dla kilku organizacji. „To leczenie gorączki podgrzewaniem pacjenta”
„Płacimy dwa razy za to samo”
Łukasz Gibała chce, aby miasto wystąpiło z dziewięciu organizacji i stowarzyszeń.
Przygotował już projekty uchwał w tej sprawie, które trafią pod obrady Rady Miasta Krakowa. Prezydent argumentuje, że taki krok pozwoli ograniczyć wydatki i przyniesie miastu około 8,2 mln złotych oszczędności rocznie.
Jak już informowaliśmy, wśród organizacji, do których gmina przekazała w ostatnich miesiącach największe pieniądze, są m.in. Kraków Tourism Alliance i Małopolska Organizacja Turystyczna. W 2026 roku miasto wpłaciło na ich rzecz odpowiednio 5,6 mln zł i 2,27 mln zł.
Wiceprezydent Krakowa Karol Wałachowski przekonuje, że organizacje, które może opuścić gmina, w dużej mierze dublują to, co już robi urząd.
Wskazuje, że promocję, obsługę turystów i współpracę z branżą prowadzą miejskie wydziały i jednostki.
Zastępca Łukasza Gibały wskazuje też, że Kraków wydaje dziesiątki milionów złotych na promocję turystyczną miasta, które ma problem z nadmiarem turystów, a nie z ich brakiem.
– Overtourism wypycha mieszkańców z centrum, podnosi czynsze i zamienia mieszkania w apartamenty na wynajem. Dokładanie pieniędzy do marketingu turystycznego to leczenie gorączki podgrzewaniem pacjenta – dodaje Wałachowski.
Efekty wizerunkowe
Wiceprzewodniczący klubu Koalicji Obywatelskiej Piotr Moskała uważa, że nagłe występowanie z szeregu organizacji to bardzo zły pomysł. Twierdzi, że decyzja w tej sprawie musi być poprzedzona dokładną analizą. Jak podkreśla, miasto powinno przyjrzeć się każdemu stowarzyszeniu osobno i sprawdzić, jakie korzyści przynosi mu członkostwo.
Zdaniem radnego trzeba porównać wysokość składek z tym, co Kraków otrzymuje w zamian. Nie chodzi jednak wyłącznie o korzyści finansowe. Jego zdaniem ważne są także efekty promocyjne i wizerunkowe, których nie da się łatwo przeliczyć na pieniądze.
– To, że mamy dzisiaj 16 milionów turystów, to też zasługa dobrej promocji i tego, że dobrze mówiło się o Krakowie za granicą – zauważa Moskała.
Radny zwraca uwagę, że po zamachu z 7 listopada, który zburzył poczucie bezpieczeństwa, Kraków może szczególnie potrzebować wsparcia w budowaniu swojego wizerunku za granicą.
– Miasto powinno pokazywać się jako miejsce bezpieczne i przyjazne, dlatego pochopne rezygnowanie z członkostwa w organizacjach, które pomagają w promocji, może przynieść więcej szkód niż korzyści – podsumowuje radny.
Z kolei Michał Ciechowski z Prawa i Sprawiedliwości zwraca uwagę, że wśród dziewięciu projektów uchwał dotyczących wyjścia Krakowa z organizacji nie ma Stowarzyszenia Zdrowych Miast Polskich. Jak przypomina, prezydent Łukasz Gibała wcześniej zapowiadał, że miasto wystąpi także z tego stowarzyszenia.
– Ciekawe, co wydarzyło się przez te dwa tygodnie, że ostatecznie nie znalazło się ono w projektach uchwał – mówi radny.
Ciechowski uważa, że prezydent, mówiąc o kosztach członkostwa w organizacjach, nie zawsze jasno oddziela składki od pieniędzy, które miasto płaci za dodatkowe zadania.
Jako przykład podaje Małopolską Organizację Turystyczną. Wylicza, że w tym roku otrzymała ona od miasta ponad 2 mln zł, ale sama składka wynosi 190 tys. zł rocznie. Reszta to pieniądze za zadania zlecone przez miasto.
– Nie jest więc tak, że MOT kosztuje gminę ponad 2 mln zł – podkreśla.
Radny krytykuje też to, że przed podjęciem decyzji miasto nie porozmawiało z przedstawicielami organizacji. Jak mówi, reprezentanci Małopolskiej Organizacji Turystycznej i Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Małopolski dowiedzieli się o planach od niego, a nie od władz Krakowa.
Ciechowski twierdzi, że obie organizacje są gotowe rozmawiać nawet o obniżeniu składek.
Ciechowski nie spodziewa się, by większość radnych poparła wyjście ze wszystkich dziewięciu organizacji. Sam nie wyklucza poparcia dla rezygnacji z członkostwa w niektórych z nich, szczególnie zagranicznych. Uważa jednak, że decyzje powinny być poprzedzone rozmowami i sprawdzeniem, czy można znaleźć inne rozwiązanie.
Odpowiedzialność za miasto
Branża turystyczna nie kryje zaskoczenia zapowiedziami władz miasta.
Prezes Kraków Tourism Alliance Grzegorz Soszyński zwraca uwagę, że KTA nie jest organizacją finansowaną wyłącznie przez samorząd, choć przyznaje, że pieniądze pochodzące z miasta stanowią 90 proc. budżetu.
– Oprócz miasta członkami Kraków Tourism Alliance są również prywatne firmy. To m.in. przewoźnicy, restauratorzy, firmy transportowe, hotelarze, przewodnicy miejscy. Kwota 5,6 mln zł, na którą powołują się władze Krakowa, to składka miasta za rok 2026. Do tego dochodzą pieniądze od pozostałych członków – wyjaśnia prezes.
Jak podkreśla, KTA działa na zasadzie współpracy miasta z prywatnymi przedsiębiorcami. Wspólnie ustalają oni, jakie działania są potrzebne i na co przeznaczać pieniądze. – Nie chodzi o to, żeby zapłacić składkę i na tym zakończyć współpracę. Chodzi o wspólną odpowiedzialność za miasto i jego turystykę – mówi Soszyński. Dodaje, że podobne organizacje działają również w innych polskich miastach, m.in. w Warszawie, Gdańsku, Poznaniu i Wrocławiu.
Prezes organizacji przekonuje, że jej działalność nie ogranicza się do reklamowania Krakowa. Jednym z ważnych zadań jest prowadzenie punktów informacji turystycznej. KTA zajęła się również przygotowaniem Krakowskiej Karty Turystycznej, która obecnie skupia ponad 40 partnerów. Karta ma zachęcać turystów do korzystania z komunikacji miejskiej i odwiedzania nie tylko najbardziej znanych atrakcji, ale również mniej popularnych miejsc w Krakowie i okolicach.
Soszyński wskazuje także na działania promocyjne za granicą. Ich celem jest przyciąganie turystów, którzy podczas pobytu wydają więcej pieniędzy.
– W 2025 roku do Krakowa przyjechało 16,2 mln osób, w tym turystów krajowych 7,1 mln, a zagranicznych 1,7 mln. Z badań Uniwersytetu Ekonomicznego wynika, że turysta krajowy zostawia w mieście około tysiąca złotych, a zagraniczny około czterech tysięcy. Chcemy więc przyciągać turystów, którzy będą wydawać w Krakowie więcej – tłumaczy.
Jako przykład działalności Kraków Tourism Alliance podaje organizację pierwszej w Polsce Narodowej Selekcji Michelin, która odbyła się w Krakowie, a także kampanie promocyjne na zagranicznych rynkach i współpracę z liniami lotniczymi. Prezes podkreśla również, że KTA organizuje inicjatywy skierowane bezpośrednio do mieszkańców. Wymienia m.in. spacery po krakowskich hotelach, kawiarniach, parkach oraz promocję krakowskich szopek.
Grzegorz Soszyński nie ukrywa, że wyjście miasta z KTA może poważnie wpłynąć na dalszą działalność organizacji. Przyznaje, że nie wyobraża sobie jej funkcjonowania w tej skali bez udziału Krakowa. – Najwyższą władzą w stowarzyszeniu jest walne zgromadzenie i to ono zdecyduje o przyszłości organizacji i formacie jej działania – dodaje.
Jak wyjaśnia, brak miejskich pieniędzy może oznaczać konieczność zamknięcia punktów informacji turystycznej i rezygnacji z dalszego rozwijania Krakowskiej Karty Turystycznej. Dodaje, że pod znakiem zapytania staną również kampanie promocyjne, organizacja podróży studyjnych i inne projekty realizowane przez organizację.
Jego zdaniem trudno dziś wskazać, kto miałby przejąć te zadania, gdyby miasto wycofało się ze stowarzyszenia. – Ta organizacja powstała po to, żeby miasto i przedsiębiorcy wspólnie odpowiadali za turystykę, to przestrzeń dialogu i budowania partnerstwa publiczno-prywatnego. Pytanie, kto będzie teraz zajmował się promocją Krakowa, kto będzie współpracował z firmami i kto przejmie te wszystkie zadania – podsumowuje Grzegorz Soszyński.