„Może w ogóle nie wrócimy”. Ostre słowa byłych rektorów o decyzji prezydenta Krakowa

– Jeśli teraz zatrzymamy ten projekt, to tracimy 4–5 lat – ostrzega prof. Tadeusz Słomka. Byli rektorzy AGH apelują, by Kraków nie odkładał metra.

Wczoraj na LoveKraków.pl informowaliśmy, że nowe władze Krakowa de facto porzucają przygotowania do budowy metra.

Dziś głos zabrali dwaj byli rektorzy Akademii Górniczo-Hutniczej: prof. Antoni Tajduś, specjalista w drążeniu tuneli, i prof. Tadeusz Słomka, geolog. 

Przekonywali, że miasto nie musi teraz znaleźć miliardów na całą inwestycję. Powinno natomiast kontynuować przygotowania, żeby w przyszłości móc wystąpić o pieniądze na budowę.

– Nie będziemy, jak poprzednie ekipy, obiecywać niczego z metrem. Wycofujemy się z tego projektu do czasu aż nie będzie centralnych czy europejskich pieniędzy – mówił nam wiceprezydent Karol Wałachowski. 

Miasto stawia na rozwój sieci tramwajowej.

Tadeusz Słomka, Antoni Tajduś
Tadeusz Słomka, Antoni Tajduś
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Byli rektorzy AGH podczas środowego briefingu kwestionowali właśnie tę kolejność: najpierw zapewnienie finansowania, później dalsze przygotowania. Ich zdaniem Kraków powinien równolegle opracowywać dokumentację i zabiegać o środki. W przeciwnym razie, kiedy pieniądze się pojawią, miasto może nie być gotowe, żeby po nie sięgnąć.

– Nie rozumiemy, dlaczego mamy zatrzymać projekt metra – mówił Słomka. – Tu trzeba o te pieniądze zabiegać.

Nie chodzi jeszcze o drążenie tuneli

Tadeusz Słomka, Antoni Tajduś
Tadeusz Słomka, Antoni Tajduś
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Słomka oddzielał dwie sprawy: przygotowanie inwestycji i jej budowę. Tłumaczył, że zanim pod ziemię trafią maszyny, trzeba rozpoznać warunki geologiczne, przygotować dokumentację hydrogeologiczną i geologiczno-inżynierską oraz uzyskać decyzję środowiskową. 

Tego etapu nie da się pominąć, nawet jeśli później znajdzie się finansowanie tuneli i stacji.

Według szacunków profesora dojście do decyzji środowiskowej wymaga czterech–pięciu lat. Dlatego wstrzymanie przygotowań oznaczałoby nie tylko odsunięcie wydatków, ale również przesunięcie momentu, w którym Kraków będzie gotowy do rozpoczęcia inwestycji.

– Jeśli teraz zatrzymamy ten projekt, to tracimy 4–5 lat – podkreślał.

Słomka przekonywał, że na etapie przygotowawczym potrzebne są kwoty liczone w setkach milionów złotych, a nie miliardy wymagane przy samej budowie.

Antoni Tajduś
Antoni Tajduś
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Profesor apelował, by miasto szukało wsparcia państwa i nie uzależniało wszystkich kolejnych działań od wcześniejszego zapewnienia pieniędzy na całą inwestycję.

Odwoływał się przy tym do rozbudowy AGH. Jak mówił, uczelnia przygotowywała inwestycje i zabiegała o ich finansowanie, zamiast ograniczać się do deklaracji, że zacznie budować, gdy otrzyma środki.

– Walczyliśmy o te pieniądze – podsumował.

Tramwaj ma uzupełniać metro, a nie je zastępować

Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Drugim tematem briefingu była relacja między metrem a siecią tramwajową. Obaj profesorowie podkreślali, że nie sprzeciwiają się nowym trasom tramwajowym. Nie zgadzają się natomiast z traktowaniem ich jako rozwiązania, które pozwala zrezygnować z podziemnej kolei.

– Ja nie mam nic przeciwko tramwajom. Bardzo często z tego korzystam. Uważam, że na pewnych odcinkach one są niezbędne – mówił Tajduś.

Zastrzegał jednak, że dokładanie następnych linii nie odpowie na wszystkie potrzeby transportowe Krakowa. 

W jego ocenie metro powinno przejąć część podróży, których dziś mieszkańcy dokonują samochodami, a tramwaje i autobusy zapewniać dojazd do podziemnej kolei oraz obsługiwać pozostałe połączenia.

– To nie załatwia sprawy. To naprawdę nie załatwia sprawy – mówił o rozbudowie samych tras tramwajowych.

Słomka wskazywał z kolei na ograniczenia zatłoczonego centrum. Argumentował, że kierowanie do niego kolejnych tramwajów nie rozwiąże problemu przepustowości całej sieci.

Jego zdaniem poszczególne środki transportu powinny się uzupełniać, ale podstawą systemu musi być metro. 

„Może w ogóle nie wrócimy”

Posiedzenie zespołu parlamentarnego ws. budowy metra w Krakowie
Posiedzenie zespołu parlamentarnego ws. budowy metra w Krakowie
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Tajduś mówił również o ryzyku, że odkładanie metra nie skończy się na kilku latach przerwy. Obawia się, że po skierowaniu uwagi i pieniędzy na inne inwestycje miasto ponownie odsunie podziemną kolej na dalszy plan.

– To może do tego metra wrócimy za 5–10 lat. Może w ogóle nie wrócimy – mówił.

Profesor przekonywał też, że krakowskie warunki nie wykluczają budowy tuneli. Odwoływał się do własnych doświadczeń przy inwestycjach podziemnych, w tym pracach prowadzonych pod zabytkowymi obiektami. Słomka oceniał natomiast, że budowa geologiczna Krakowa pozwala na realizację metra.

Obaj wskazywali na jeszcze jedną możliwą funkcję inwestycji: ochronę ludności. Mówili o stacjach projektowanych tak, by mogły służyć jako miejsca schronienia. Przywoływali w tym kontekście doświadczenia Kijowa

Nie tylko dojazd z osiedla do centrum

Antoni Tajduś
Antoni Tajduś
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

W argumentacji byłych rektorów pojawiali się również mieszkańcy miejscowości wokół Krakowa. Tajduś opisywał system, w którym kierowca zostawia samochód na parkingu przesiadkowym, a do miasta jedzie metrem. Warunkiem byłoby powiązanie podziemnej kolei z takimi parkingami i innymi środkami transportu.

Profesor przekonywał, że o zmianie przyzwyczajeń decyduje przede wszystkim czas podróży. Samochód ma przestać być potrzebny nie dlatego, że trudniej nim wjechać do miasta, lecz dlatego, że przesiadka daje sprawniejszy dojazd. W jego ocenie właśnie taką alternatywę powinno zapewnić metro.

Plan przedstawiony przez administrację poprzedniego prezydenta Aleksandra Miszalskiego przewidywał powiązanie podziemnej kolei z transportem aglomeracyjnym. Jednym z takich miejsc miały być Opatkowice, gdzie zaplanowano węzeł przesiadkowy z koleją.

Dwie linie, wspólny odcinek przez centrum

Przebieg linii metra
Przebieg linii metra
Wydział Strategii i Funduszy Europejskich / Urząd Miasta Krakowa

Koncepcja poprzednich władz obejmowała dwie linie – M1 i M2 – o łącznej długości prawie 29 kilometrów, z 29 stacjami. 

Przez znaczną część trasy miały korzystać ze wspólnego odcinka. Początek wyznaczono w rejonie Kombinatu w Nowej Hucie. Dalej metro miało jechać przez okolice alei Róż, rondo Kocmyrzowskie, Czyżyny i Wiślicką, następnie przez Prądnik Czerwony i Olszę do ronda Mogilskiego oraz Dworca Głównego.

Z centrum trasę poprowadzono przez Stary Kleparz, okolice Teatru Bagatela i Muzeum Narodowego. Po przekroczeniu Wisły pociągi miały zatrzymywać się przy rondzie Grunwaldzkim i na Ludwinowie. Wspólny przebieg obu linii kończyłby się na stacji Brożka.

Dalej M1 miała prowadzić przez Ruczaj, Kampus UJ, okolice ulic Bobrzyńskiego i Lubostroń, Kobierzyn oraz Kliny do Opatkowic. M2 skierowano przez Łagiewniki i okolice centrum handlowego Zakopianka na Kurdwanów, ze stacjami Halszki, Witosa i końcową w rejonie ul. Bojki.