Kraków Główny do przebudowy. Kolej szykuje duże zmiany
Kraków Główny potrzebuje przebudowy
Według danych przedstawionych przez PKP PLK ze stacji Kraków Główny korzysta ponad 30 mln pasażerów rocznie.
– Kraków Główny już jest dużym węzłem, który jest bardzo obciążony. Wymaga rozbudowy – mówił podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Transportu Publicznego Aglomeracji Krakowskiej Mateusz Wanat, dyrektor Regionu Południowego PKP Polskich Linii Kolejowych.
Jednym z problemów są kolizje między trasami pociągów wjeżdżających na stację z różnych kierunków. Składy muszą przecinać drogi innych pociągów, ograniczając w ten sposób przepustowość całego układu.
PKP PLK chce uporządkować wjazdy na stację, rozbudować układ torowy i stworzyć bezkolizyjne połączenia. Część nowych torów i łącznic może zostać poprowadzona pod ziemią.
– Stacja musi być przebudowana, uwzględniając również fakt, że przyjdą do niej dodatkowe połączenia z Niepołomic, z Gdowa i kiedyś pewnie z Myślenic – podkreślił dyrektor Regionu Południowego PKP PLK.
Pociągi zajmują perony Krakowa Głównego
Osobnym problemem są pociągi kończące bieg na Krakowie Głównym. Zajmują one tory przy peronach, utrudniając obsługę kolejnych składów. Jednym z proponowanych rozwiązań jest podzielenie długich krawędzi peronowych na dwa niezależne odcinki.
Dzięki zmianom w systemie sterowania ruchem przy jednej krawędzi mogłyby zatrzymywać się jednocześnie dwa pociągi wjeżdżające z przeciwnych stron. PKP PLK rozważa przy tym wykorzystanie środkowych torów między peronami.
Część pociągów kończących bieg w Krakowie ma być kierowana na rozbudowaną infrastrukturę postojową w Mydlnikach. Z kolei w Bronowicach planowana jest rozbudowa węzła pasażerskiego, w tym dobudowa peronów i poprawa obsługi linii prowadzącej w stronę lotniska.
W ten sposób stacje Kraków Bronowice i Kraków Mydlniki mają przejąć część funkcji skupionych obecnie na Krakowie Głównym.
Łącznica na Żabińcu ma i tak powstać
Poseł Dominik Jaśkowiec dopytywał podczas posiedzenia o łącznicę na Żabińcu, która zgodnie z planami pozostaje ważnym elementem przebudowy krakowskiego węzła.
Jak informowaliśmy niedawno, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił część planu miejscowego, który przewiduje rezerwę pod planowaną łącznicę kolejową.
Duża część terenu potrzebnego pod linię należy do dewelopera przygotowującego inwestycję mieszkaniową. Jak jednak zapewniał podczas spotkania przedstawiciel PKP PLK, spółka pozostaje w kontakcie z właścicielem nieruchomości, a powstająca zabudowa ma uwzględniać rezerwę pod kolej.
PKP PLK zgodziły się już na realizację części osiedla znajdującej się po jednej stronie planowanej łącznicy. Uzgodnienia mają obejmować również infrastrukturę drogową i możliwość przejazdu na drugą stronę torów.
– Plany, które nam przedstawiają, uwzględniają już istnienie tej łącznicy – zapewnił Mateusz Wanat.
Ostatecznie grunt potrzebny pod kolej będzie jednak musiał zostać przejęty. PKP PLK zamierza wykorzystać w tym celu przepisy pozwalające realizować inwestycje kolejowe niezależnie od dotychczasowej struktury własności. Właścicielowi będzie przysługiwało odszkodowanie.
Obecnie opracowywane jest studium dotyczące łącznicy. PKP PLK liczą, że w 2027 roku będzie można rozpocząć projektowanie. Samorząd województwa i miasto miały zadeklarować częściowe współfinansowanie prac dokumentacyjnych. Termin rozpoczęcia robót budowlanych nie został jednak podany.
Cztery tory w stronę Miechowa
Z łącznicą na Żabińcu wiąże się plan rozbudowy linii kolejowej nr 8 w kierunku Miechowa. PKP PLK zakłada docelowo stworzenie tam układu czterotorowego, który umożliwi rozdzielenie ruchu aglomeracyjnego od dalekobieżnego.
Dodatkowe tory są potrzebne, ponieważ tą samą trasą kursują pociągi lokalne, regionalne oraz składy jadące w stronę Kielc i Warszawy. Różne prędkości i liczba postojów sprawiają, że pociągi wzajemnie ograniczają swoją przepustowość.
Rozbudowy wymaga również linia kolejowa nr 133 prowadząca przez Zabierzów, Krzeszowice i Trzebinię w stronę Katowic. PKP PLK analizuje dobudowę torów zarówno na stacjach, jak i na szlakach. Przedstawiciel spółki przypomniał, że w okresie zamknięcia linii nr 8 trasą tą przejeżdżało nawet około 350 pociągów na dobę.
Obok istniejącej linii ma w przyszłości powstać nowa trasa kolei dużych prędkości. Istniejąca infrastruktura nadal będzie jednak potrzebna pociągom aglomeracyjnym, regionalnym i towarowym.
Kolej do Niepołomic coraz bliżej
Wśród nowych połączeń najbardziej konkretny harmonogram ma obecnie linia kolejowa do Niepołomic. PKP PLK jest obecnie na etapie pozyskiwania decyzji administracyjnych. Spółka liczy, że komplet dokumentów uzyska w 2027 roku.
– W połowie przyszłego roku będzie taki moment, kiedy będziemy mogli ogłaszać postępowanie przetargowe. Zapewne na początku 2028 roku rozpoczęlibyśmy budowę – zapowiedział Wanat.
Na zaawansowanym etapie przygotowań znajduje się również linia kolejowa do Myślenic, realizowana w ramach programu Kolej Plus. Trwają prace projektowe i procedury związane z uzyskaniem decyzji administracyjnych.
Więcej pociągów do Zakopanego i Krynicy
Trwająca budowa linii Podłęże–Piekiełko nie zakończy inwestycji na południu Małopolski. PKP PLK planuje również zwiększanie przepustowości tras w stronę Zakopanego, Nowego Sącza, Muszyny i Krynicy-Zdroju.
Na linii do Zakopanego rozważane są dodatkowe mijanki, wydłużanie stacji i zmiany umożliwiające sprawniejsze prowadzenie ruchu.
W rejonie Nowego Sącza i Muszyny planowane są łącznice pozwalające uniknąć zmiany kierunku jazdy. Pociągi jadące w stronę granicy ze Słowacją miałyby omijać konieczność wjazdu na stację Nowy Sącz, a składy do Krynicy-Zdroju nie musiałyby zmieniać czoła w Muszynie.
PKP PLK zamierza przygotować także studium wykonalności modernizacji linii nr 96 w kierunku granicy ze Słowacją. W dalszej perspektywie rozważana jest gruntowna przebudowa trasy z Nowego Sącza w stronę Krynicy-Zdroju, obejmująca również budowę tuneli.
Będą nowe trasy?
W planach znajduje się wykorzystanie istniejących linii towarowych we wschodniej części Krakowa do obsługi ruchu pasażerskiego. Dotyczy to między innymi linii prowadzącej w stronę Łęgu i Nowej Huty.
PKP PLK chce stworzyć dodatkowy korytarz miejski, na którym powstałyby przystanki zintegrowane z komunikacją autobusową, tramwajową i planowanym metrem. Trasa mogłaby służyć pociągom jadącym od strony Tarnowa i Podłęża, które następnie docierałyby w kierunku Krakowa Głównego przez nową łącznicę na Żabińcu.
Kolejny kierunek to zwiększenie przepustowości trasy na lotnisko. PKP PLK analizuje zarówno rozbudowę obecnego połączenia z centrum Krakowa, jak i stworzenie zachodniej kolejowej obwodnicy pozwalającej dojechać w stronę portu lotniczego od Skawiny i linii nr 94. Takie rozwiązanie umożliwiłoby uruchamianie bezpośrednich połączeń ze Śląska i południowo-zachodniej części Małopolski bez wjazdu na Kraków Główny.
Szybka kolej przez Małopolskę
Osobnym przedsięwzięciem jest planowana linia kolei dużych prędkości łącząca Katowice, Kraków i Tarnów, a także biegnąca w stronę Buska-Zdroju. Zgodnie z przedstawionymi założeniami ma być przystosowana do prędkości około 300 km/h.
W rejonie Krakowa część trasy może zostać poprowadzona w tunelu. Rozważane jest wyjście ze stacji Kraków Główny w stronę Mydlnik, a następnie poprowadzenie linii w rejonie obecnej trasy na lotnisko.
To jednak inwestycja o znacznie dalszej perspektywie niż połączenia do Niepołomic i Myślenic. Prace koncepcyjne mają określić dokładny przebieg, liczbę torów oraz sposób połączenia nowej infrastruktury z istniejącymi stacjami i liniami.
Dalszych analiz wymaga też połączenie w stronę Proszowic. Rozważane są dwa różne rozwiązania: linia o charakterze lokalnym oraz obsługa tego kierunku w ramach nowej trasy szybkiej kolei prowadzącej dalej w stronę Tarnowa i Buska-Zdroju.
Gorlice, Szczucin i zachodnia Małopolska
Plany PKP PLK nie ograniczają się do aglomeracji krakowskiej. Przygotowywana jest przebudowa infrastruktury kolejowej w rejonie Gorlic, obejmująca linie nr 108 i 110 oraz dostęp do stacji Gorlice Zagórzany.
Spółka zapowiada także rewitalizację linii nr 115 w kierunku Szczucina. Ma ona funkcjonować niezależnie od planowanej szybkiej trasy prowadzącej w stronę Buska-Zdroju.
Na zachodzie regionu przewidywana jest dalsza poprawa parametrów linii nr 94, a także tras nr 98 i 99 prowadzących w stronę Suchej Beskidzkiej i Zakopanego. Osobnym, odleglejszym zamierzeniem pozostaje przywrócenie linii nr 103 i stworzenie kolejowego połączenia Wadowic ze Śląskiem.
Małopolska potrzebuje kolejnych 21 mld zł
Obecnie na inwestycje kolejowe w Małopolsce przeznaczanych jest około 21 mld zł. Znaczną część tej kwoty pochłania projekt Podłęże–Piekiełko. Realizacja wszystkich przedstawionych planów będzie wymagała pozyskania podobnej sumy w kolejnej perspektywie finansowej.
– Na kolejne lata, na kolejną perspektywę, musimy pozyskać co najmniej taką kwotę. Nie uwzględniam w tym linii dużych prędkości. Tylko na to, co chcemy zrobić w Małopolsce, potrzebujemy dodatkowo drugie tyle pieniędzy, ile dzisiaj wykorzystujemy – powiedział Mateusz Wanat.
O tym, które inwestycje zostaną zrealizowane jako pierwsze, zdecyduje nie tylko ich znaczenie, ale również stopień przygotowania. PKP PLK chce do 2030 roku posiadać gotowe projekty, decyzje lokalizacyjne i inne pozwolenia, aby po uruchomieniu nowego finansowania można było od razu rozpoczynać przetargi i prace budowlane.
– Musimy mieć konkretne rozwiązania na papierze, z decyzjami administracyjnymi, i mówić: to są inwestycje, które możemy uruchomić dzisiaj – podkreślił Wanat.
