Teatr Słowackiego odsłania dach po remoncie. W planach również taras widokowy

Dach Teatru Słowackiego odzyskał formę, o której marzył architekt gmachu placówki. Teraz przed instytucją kolejne inwestycje: od nowej biblioteki po remont sceny głównej.

Dach, jakiego pragnął Zawiejski

Dach gmachu Teatru im. Juliusza Słowackiego zyskał nowe, miedziane pokrycie. Z upływem czasu materiał utleni się i naturalnie pokryje patyną, przybierając docelowy, zielony odcień. 

Jak tłumaczy dyrektor placówki, Krzysztof Głuchowski, obecny wygląd stanowi powrót do pierwotnych założeń architekta budynku, Jana Zawiejskiego, który od początku planował takie rozwiązanie kolorystyczne.

To jest prawdziwe marzenie Jana Zawiejskiego, wielkiego architekta tego budynku. Nie wszystko, co teraz można zobaczyć na tym dachu, zostało wykonane wcześniej. Zawiejski postanowił, że pomaluje dach na zielono, żeby uzyskać ten piękny, malachitowy kolor, który uzyskuje miedź po utlenieniu.
Krzysztof Głuchowski, dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie

Historyczny dach przez długi czas borykał się z problemami technicznymi, ponieważ nieustannie przeciekał. Mówimy tu bowiem o zabytku, którego ostatni remont przypadł na lata 80. ubiegłego wieku.

Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

– Poprzedni dach zrobiono jeszcze w 1981 roku, w trakcie stanu wojennego. Generał Jaruzelski wyłożył co prawda na to pieniądze, ale w realiach głębokiej komuny wykonano to fatalnie. Pokrycie od razu przeciekało, a wiele ozdobnych elementów zdewastowano – mówi dyrektor teatru.

Panorama widokowa z dachu

Dyrektor ma świadomość, że efekty prac na dachu nie są widoczne z poziomu ulicy. Stąd pomysł, by stworzyć tam taras widokowy, z którego krakowianie i turyści mogliby podziwiać panoramę Starego Miasta z wieżami bazyliki Mariackiej.

Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Dyrektor deklaruje, że instytucja złożyła już związane z tym zapytanie do miejskiego konserwatora zabytków i czeka na odpowiedź.

– Chcemy zorganizować to tak, aby mieszkańcy Krakowa i turyści mogli wejść na dach, zobaczyć go z bliska oraz podziwiać niesamowitą panoramę Starego Miasta. Przede wszystkim zależy nam, żeby można było dotknąć tej architektury, niemal organoleptycznie poczuć piękno dachu – zapowiada Głuchowski.

Śledztwo w archiwach

Odtworzenie pierwotnego wyglądu dachu było przede wszystkim możliwe dzięki śledztwu z udziałem ekspertów, a także samych mieszkańców. Wiele ozdobnych elementów zniknęło bowiem na przestrzeni lat, w tym podczas niemieckiej okupacji. Z pomocą przyszły stare zdjęcia.

Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

– Ludzie od zawsze chętnie fotografowali ten dach, więc powiększanie i porównywanie archiwalnych zdjęć pozwoliło nam odkryć detale, które istniały tu ponad sto lat temu, a z czasem zostały po prostu zapomniane – opowiada dyrektor placówki.

Na swoje miejsce powróciły między innymi metaloplastyczne maski w ozdobnym pasie kopuły, zrekonstruowane herby oraz miedziane iglice. 

Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Wszystkie te detale połączyliśmy w całość, odtworzyliśmy na projektach i wykonaliśmy od zera. Pracowali nad tym dekarze, kowale i mistrzowie blacharstwa. Każda z tych rzeczy to czysta, ręczna robota.
Krzysztof Głuchowski, dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie

Część większej inwestycji

Renowacja dachu to tylko część kompleksowej modernizacji Teatru Słowackiego. Cała inwestycja ma kosztować ponad 32 mln zł, z czego 20 mln to dofinansowanie z Unii Europejskiej w ramach projektu FEnIKS.

Kolejny etap prac obejmie modernizację mechaniki sceny głównej, co wymusi zamknięcie gmachu od maja do grudnia przyszłego roku. Zdemontowana zostanie nieczynna, trzypiętrowa "Wielka Zapadnia", która po adaptacji trafi do ogrodowego lapidarium jako tężnia solankowa. Pod sceną staną nowe zapadnie i scena obrotowa, a pełny remont przejdzie ponad 20 garderób, pralnie i zaplecze sanitarne.

Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Prezentacja wyremontowanego dach Teatru Słowackiego
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Zmiany czekają też budynek administracji przy pl. Św. Ducha 4, nazywany "Sceną w Bramie". Powstanie tam nowa biblioteka teatru, w której zostaną udostępnione jego zbiory.

Teatr Słowackiego posiada największe i najważniejsze archiwum polskiego teatru od początku jego istnienia, bezcenne zbiory na skalę krajową, a nawet światową. Chcemy wreszcie udostępnić te wyjątkowe zasoby wszystkim zainteresowanym w formie pięknej, nowoczesnej czytelni.
Krzysztof Głuchowski, dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie

– To jest pewien ewenement i ambicja teatrów, żeby inwestować w edukację kulturalną, która jest także edukacją obywatelską. Zależy nam na tym, żeby w teatrach otwierać centra aktywności lokalnej. Wtedy instytucje jeszcze bardziej otworzą się na mieszkańców – mówi obecna na odsłonięciu dachu ministra kultury Marta Cienkowska.

W gmachu głównym powstanie kawiarnia oraz powrócą meble w stylu angielskim i kultow kanapa z palmą w środku zaprojektowaną przez Zawiejskiego. Dodatkowo Zarząd Zieleni Miejskiej odtworzy XIX-wieczny klomb przed wejściem. 

Całość  prac remontowych w ramach programu FENIKS ma zakończyć się w czerwcu 2028 roku.