Zieleń jako narzędzie zmiany. Osadzeni zakasują rękawy i pielą grządki
Ogród, który uczy odpowiedzialności
Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie od kilku lat współpracuje z Oddziałem Zewnętrznym Krakowskiego Aresztu Śledczego w Nowej Hucie. W ramach projektu osoby osadzone uczestniczą w pracach ogrodniczych, zdobywają praktyczne umiejętności i uczą się odpowiedzialności za wspólną przestrzeń.
Kolejnym etapem współpracy jest ogród warzywny „Posadzeni”. Większa przestrzeń powstała poza murami jednostki penitencjarnej. Służy uprawie warzyw, ale przede wszystkim ma wspierać proces resocjalizacji i działania na rzecz lokalnej społeczności.
Jak podkreśla ZZM, praca z zielenią „może mieć znacznie większe znaczenie niż tylko pielęgnowanie roślin”. Ogród stał się przestrzenią nauki, współpracy i budowania poczucia sprawczości.
Od warsztatów do upraw
Współpraca rozpoczęła się od warsztatów ogrodniczych i pszczelarskich organizowanych na terenie jednostki. Następnie powstały pierwsze grządki, na których uprawiano między innymi pomidory, ogórki, sałatę, cukinię, zioła, owoce, a nawet mini arbuzy.
Dla części osób osadzonych praca w ogrodzie była nowym doświadczeniem. Codzienna pielęgnacja roślin wymaga podlewania, odchwaszczania, przygotowania podłoża oraz obserwowania ich potrzeb. Efekty pojawiają się dopiero po czasie, dlatego ogród ma uczyć systematyczności, cierpliwości i konsekwencji.
– Efekt nie pojawia się od razu – zaznacza ZZM, wskazując, że między posadzeniem nasiona a zbiorem plonu może minąć wiele tygodni.
Plony dla potrzebujących
Osoby osadzone uczestniczyły w przygotowaniu terenu, zakładaniu upraw i późniejszej pielęgnacji roślin. Docelowo nadwyżki plonów będą mogły trafiać do instytucji i organizacji pomagających osobom w trudnej sytuacji, między innymi do domów pomocy społecznej.
W ten sposób praca wykonana w ogrodzie może służyć także innym mieszkańcom. Projekt łączy więc zdobywanie umiejętności, resocjalizację oraz działania społeczne.
Budki dla ptaków i sadzonki
Współpraca ZZM z jednostką penitencjarną obejmowała również działania na rzecz miejskiej przyrody. Osadzeni wykonywali karmniki i budki lęgowe dla ptaków, które później trafiały do krakowskich parków.
Jednym z najnowszych przykładów jest wykonanie 78 budek w ramach projektu „Odkrywcy Krakowskich Parków”.
Wcześniej mieszkańcy mogli także odebrać rośliny wyhodowane przez osoby osadzone. Do miejskich parków trafiło prawie 500 sadzonek, które następnie mogły znaleźć nowych właścicieli.
Ogród także miejscem nauki
Osadzeni uczestniczyli również w międzynarodowym projekcie badawczym INCREASE, którego jednym z celów jest ochrona różnorodności fasoli. Na specjalnie wyznaczonych grządkach wysiano wybrane odmiany, a ich wzrost systematycznie obserwowano i dokumentowano.
Nowy ogród ma w przyszłości pełnić także funkcję edukacyjną i społeczną. Planowane są wizyty dzieci z placówek opiekuńczych, które będą mogły poznawać rośliny, uczestniczyć w ich uprawie oraz pomagać przy zbiorach.
Jak opisuje ZZM, „ogród nie będzie już tylko miejscem pracy osób osadzonych”. Ma stać się przestrzenią spotkania dzieci, przedstawicieli miejskich instytucji, osób zaangażowanych w jego prowadzenie oraz organizacji pomagających innym.
