Naukowcy z Krakowa stworzyli „cyberstrażnika” dla pociągów, metra i tramwajów
Naukowcy Politechniki Krakowskiej oraz specjaliści firmy Public Transport Service (PTS) opracowali nowoczesny system monitorowania i ochrony cyberbezpieczeństwa dla transportu szynowego – RailGuard Sentinel (RGS).
System chroni pokładowe sieci IT/OT lokomotyw, zespołów trakcyjnych, tramwajów oraz metra, wykrywając anomalie i cyberzagrożenia w czasie rzeczywistym bez ingerencji w ich pracę.
Pierwsze wdrożenie rozwiązania odbywa się właśnie w pojazdach Kolei Małopolskich, a w dalszej kolejności system trafi do SKM Warszawa oraz POLREGIO. Polska premiera odbyła się podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu, natomiast europejska prezentacja została zaplanowana na koniec września w Berlinie, podczas targów Innotrans 2026.
Odpowiedź na sytuację geopolityczną
Nowe narzędzie powstało w rekordowym czasie dziewięciu miesięcy i stanowi odpowiedź na europejską dyrektywę NIS2, Akt o Cyberodporności oraz nowelizację polskiej ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa.
Wprowadzone przepisy zakwalifikowały transport szynowy jako infrastrukturę kluczową dla bezpieczeństwa państwa.
Sztuczna inteligencja na straży bezpieczeństwa
Za opracowanie oprogramowania, analizę danych oraz stworzenie modeli odpowiadali eksperci uczelni, a testy laboratoryjne przeprowadzono na Politechnice Krakowskiej.
Konstrukcja bazuje na hybrydowej analityce zagrożeń – algorytmy wspierane są przez modele sztucznej inteligencji (m.in. Mistral i Llama), które łączą rozproszone alerty i eliminują fałszywe alarmy. Dane przesyłane są zaszyfrowanym strumieniem z pojazdu do centrali i tam analizowane w trybie online.
System rejestruje wymianę danych ze światem zewnętrznym, kontroluje oprogramowanie i powiadamia operatorów o jakichkolwiek modyfikacjach czy wygaśnięciu certyfikatów. Pozwala to na pełne uniezależnienie krajowego rynku od produktów zagranicznych koncernów.
Sukces współpracy nauki z biznesem
Opracowane rozwiązanie pozwala podnieść poziom cyberbezpieczeństwa także w starszych pojazdach, takich jak LINT 41 (SA142), które mimo 25 lat eksploatacji zyskują pełną ochronę.
Efektem nawiązanej współpracy będzie również uruchomienie na Politechnice Krakowskiej nowych studiów podyplomowych pod nazwą „Cyberbezpieczeństwo infrastruktury transportu szynowego”, w których firma PTS wystąpi w roli partnera technologicznego.
